(a. i.) : 1) yapışma, değme, dokunma. (bkz. : temas). 2) meydana gelme, (bkz. : vâki’).

iz. ar. 1. Dokunma, değme, temas, lems: bedenine erkek eli mess etmemiştir. 2. Vâki olma, vukû bulma: hâcet mess etmek = ihtiyaç vâki olmak.

vn . & s. A touching; contact; a touch.

اَلْمَثُّ [el-mess] (mîm’in fethiyle) El silmek; yukâlu: مَثَّ يَدَهُ يَمُثُّهَا مِنَ الْبَابِ الْأَوَّلِ إِذَا مَسَحَهَا بِمِنْدِيلٍ أَوْ حَشِيشٌ Ve bu lügattır, مَشٌّ [meşş]te ki مَشٌّ [meşş] dahi مَسْحٌ [mesh]e derler. Ve yağlı nesne yedirdi demek mahallinde dahi isti’mâl olunur; yukâlu: مَثَّ شَارِبَهُ إِذَا أَطْعَمَهُ شَيْئًا دَسِمًا Ve tulum sızdı ve damladı demek mahallinde dahi gelir; yukâlu: مَثَّ النِّحْيُ إِذَا نَتَحَ وَرَشَحَ Ve نِحْيٌ [nihy] nûn’un kesri ve hâ-i mühmelenin sükûnuyla yağ tulumu demek olur. Ve نَتْحٌ [neth] nûn’la ve tâ-i müsennâtla ve رَشْحٌ [reşh] râ-i mühmele ve şîn-i mu’ceme ile sızmak ve damlamaktır. Ve bu ma’nâda مَثَّ النِّحْيُ derler, نَضَحَ النِّحْيُ demezler, nûn’la ve dâd-ı mu’ceme ile.

اَلْمَسُّ [el-mess] (mîm’in fethi ve sîn’in teşdîdiyle) Bir nesneye yapışmak; yukâlu: مَسِسْتُ الشَّيْءَ أَمَسُّهُ مَسًّا مِنَ الْبَابِ الرَّابِعِ Ve bunun bâb-ı râbi’den gelmesi lügat-ı fasîhadır. Ve Ebû 'Ubeyde مَسَسْتُ الشَّيْءَ أَمُسُّ مَسًّا dahi rivâyet etmiştir bâb-ı evvelden ve gâh olur مِسْتُ الشَّيْءَ dahi derler sîn’lerin mukaddemin hazf edip kesresin mîm’e tahvîl etmekle. Ve bâ’zı 'Arab mîm’i meksûr etmeyip hâli üzere meftûh isti’mâl eder. Ve bu sebebden Bârî ta’âlânın ﴿فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُونَ﴾ (الواقعة 65) buyurduğu kavl-i şerîfinde kesriyle ve fethiyle kırâ’at olunur ki bunun aslı ظَلِلْتُمْ idi ve bu şâzz olan tahfîflerdendir.