اَلرَّجْزُ [er-recz] (عَجْزٌ ['acz] vezninde) Ürcûze inşâd eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: رَجَزَ الرَّاجِزُ رَجْزًا مِنَ الْبَابِ اْلأَوَّلِ إِذَا أَنْشَدَ الْأُرْجُوزَةَ ve yukâlu: رَجَزَ بِهِ إِذَا أَنْشَدَهُ الْأُرْجُوزَةَ

اَلرِّجْزُ [er-ricz] (râ’nın kesri ve zammıyla) Necis ve murdâra denir, قَذَرٌ [kazar] ma’nâsına; yukâlu: تَلَطَّخَ بِالرِّجْزِ أَيِ الْقَذَرِ Ve puta tapmaya denir; عِبَادَةُ أَوْثَانٍ ma’nâsına. Ve işkence ve 'azâb ma’nâsınadır. Ve şirk ma’nasınadır ki hâşâ vâhid-i bî-çûn celle şânuhu tarafına şerîk isnâd eylemektir; yukâlu: اِتَّقُوا مِنَ الرِّجْزِ أَيْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَالشِّرْكِ ve yukâlu: كَشَفَ اللهُ عَنْكَ الرِّجْزَ أَيِ الْعَذَابَ

Pislik, allah tarafından verilen ceza, kir.

اَلرَّجَزُ [er-recez] (fethateynle) Şi’rden bir nev’dir ki vezni altı kerre müstef’ilündür. Hurûfu az ve eczâsı mütekârib olduğu için; رَجَزٌ [recez] ile tesmiye olundu; zikri âtî deveye mahsûs 'illet-i recezden me’hûzdur, zîrâ deve kısmı o 'illet sebebiyle müte’âkiben mürte’işü’l-akdâm olur. İmâm halîl 'indinde رَجَزٌ [recez] şi’rden ma’dûd değildir, belki insâf ve eslâs-ı ebyâttan 'ibârettir. Ve رَجَزٌ [recez] Deve kısmına mahsûs bir 'illet adıdır ki devenin ense tarafına ve sağrısına 'ârız olur; hareket eyledikte ayakları sık sık ra’şe-dâr olur, sonra açılır.

Recez ölçüsü ile şiir söylemek, recez ölçüsünde şiir okumak.

Allahtan gelen azap, putlar, necaset, pislik.

(a. i. c. : ercâz) : 1) azap. 2) puta tapma. 3) pislik [maddî, manevî]

(a. i.) : 1) ürcûze. (bkz. : bah r-i recez). 2) kaside tarzında ve recez vezninde yazılan şiir.

(a. i.) : (bkz. : ricz).

iz. ar. ed. Aruzda mefâ‘ili bir mısrada üç kere müstef‘ilün’den ibâret vezin: bahr-i recez.