(a. i.) : deniz kaplumbağasının kabuğu.

(a. i.) : deniz kaplumbağasının kabuğu.

اَلذَّبْلُ [ez-zebl] (نَبْلٌ [nebl] vezninde) ve اَلذُّبُولُ [ez-zubûl] (قُعُودٌ [ku’ûd] vezninde) Ot pejmürde olmak ma’nâsınadır ki solmak ta’bîr olunur; yukâlu: ذَبَلَ النَّبْتُ وَذَبُلَ ذَبْلًا وَذُبُولًا مِنَ الْبَابِ الْأَوَّلِ وَالْخَامِسِ إِذَا ذَوَى Ve at arıklamak yâhûd yarak olmak ma’nâsına müsta’meldir; yukâlu: ذَبَلَ الْفَرَسُ إِذَا ضَمُرَ Ve 'Arablar bir adama bed-du’â mevki’inde مَا لَهُ ذَبَلَ ذَبْلَةً derler ki مَا [mâ] mevsûliyyedir ve ذَبَلَ fi’l-i mâzî-i du’â’iyyedir ve ذَبْلَةٌ [zeblet] ضَرْبَةٌ [darbet] vezninde mef’ûl-i mutlaktır, مَا كَانَ لَهُ مِنَ الْمَالِ أَوْ غَضِّ الشَّبَابِ ذَبْلُ ذَبْلَةٍ sebkinde olmakla mâlik olduğu mâl yâhûd tarâvet-i şebâbı ذَابِلٌ [zâbîl] olsun demek olur. Ve bunda ذَبَلَ ذَبْلُهُ ‘unvânıyla da zebân-zededir ki yine ذَبَلَ fi’l-i mâzî-i du’â’iyyedir; ذَبْلٌ [zebl] نَبْلٌ [nebl] vezninde zamîre muzâf fâ’ilidir, ذُبُولٌ [zubûl] şânından olan nesneye ıtlâk olunmakla pejmürde olmak şânından olan cemî’-i eşyâsı ذَابِلٌ [zâbil] olsun demek olur; yukâlu: مَالَهُ ذَبَلَ ذَبْلًا ذَابِلاً وَذَبْلًا ذَبِيلًا مُبَالَغَةً Ya’nî “Bi’l-cümle vücûd ve mevcûdu nebât-ı pejmürde gibi solup âb u tâb u revnaktan 'ârî kalsın.”

اَلذَّبْلُ [ez-zebl] (حَبْلٌ [habl] vezninde) Deniz yâhûd kara kaplumbağasının kışrına denir ki kabı olacaktır, 'alâ-kavlin bir dâbbe-i bahriyyenin sırtının kemiğidir ki ondan bilezik ve tarak düzülür, Türkîde bağa ta’bîr olunur; onunla saç ve sakal taramak bi’l-hâssa saç ve sakal diplerinde olan kehle sirkelerini ve konağı muhric ve dâfi’dir. Sâ’ir ümmehâtta kavl-i sânî mansûstur. Ve ذَبْلٌ [zebl] Bir dağın ismidir.

s. 1. Prime of youth. 2. Tortoise-shell.

vn. A losing one’s freshness and plumpness, a shriveling, emaciation.

vn. A manuring.

اَلذَّبْلُ [ez-zebl] (zâl’ın fethi ve bâ’nın sükûnuyla) Ot solup buruşmak.

اَلذُّبُولُ [ez-zubûl] (zammeteynle) Bi-ma’nâhu; yukâlu: ذَبَلَ الْبَقْلُ يَذْبُلُ ذَبْلًا وَذُبُولًا مِنَ الْبَابِ الْأَوَّلِ إِذَا ذَوَى Ve ذَبُلَ dahi derler bâb-ı hâmisten. Ve at arıklamağa dahi derler; yukâlu: ذَبَلَ الْفَرَسُ إِذَا ضَمَرَ Ve ذَبْلٌ [zebl] Deryâ bağasının arkasında olan kemiğe dahi derler ki fîl kemiğine şebîhtir, ondan bilezikler işlerler.