(a. ha.) : ye (t£) harfinin adı.

hd. ar. 1. Ey, hey: yâ Allah! Yâ Rabbi! Yâ Resûlâllah! 2. İstimdâd ve istigâse ve teessüf beyân eder: yâ meded Allâh!

hh. Taaccüp ve istiğrâb beyân eder, öyle mi: yâ! Bizi sormuyorsunuz hâ! Yâ! Bizi o kadar sormuşsun!

hr. [Fârisîden me’hûz] terdîd beyân eder, yâhut: vapurla yâ şimendüferle gideriz. Mükerrer dahi kullanılır: ben ya gelirim ya gelmem; ya araba ile ya atla gitmeli; ya ben ya sen. Birincisi “ya” ve ikincisi “yâhut” dahi olur: bir işe ya başlama yâhut bitirmeyi gözüne al.

interj. O!.

vulg. ye, s. Name of the letter ی.

يَا [yâ] (elifin kasrıyla) Şol harftir ki onunla karîb ve ba’îd nidâ olunur; tekûlu: يَا زَيْدُ أَقْبِلْ Ve gâh olur يَا [yâ] ta’accüb için olur; tekûlu: يَا لِلْمَاءِ Ve ammâ Bârî ta’âlânın ﴿أَلَّا يَسْجُدُوا لِلَّهِ﴾ (النمل 25) dediği kavlinde lâm’ın tahfîfi ile kırâ’at olunduğu üzere münâda mahzûftur, ma’nen, أَلَا يَا هَؤُلَاءِ اسْجُدُوا demektir, pes münâdâ hazf olundu, harf-i nidâ ile iktifâ olunmağın nitekim gâh olur harf-i nidâyı hazf ederler münâdâ ile iktifâ etmeğin; ke-kavlihi ta’âlâ: ﴿يُوسُفُ أَعْرِضْ عَنْ هٰذَا﴾ (يوسف 29) Murâd ma’lûm olduğuna binâ’en. Ve ba’zılar eyiti: Kelime-i يَا [yâ] bu makûle yerlerde tenbîh içindir, gûyâ ki أَلَا اسْجُدُوا buyurulmuştur, vaktâ ki يَا [yâ’]-i tenbîh dâhil olduysa أُسْجُدُوا kelimesinde olan hemze sâkıt oldu hemze-i vasl olduğu için ve يَا [yâ]nın elifi dahi sâkıt oldu ictimâ’-ı sâkineyn lâzım olduğu için, yâ’nın elifi ile أُسْجُدُوا nun sîn’inden, nitekim şâ’irin “أَلَا يَا اسْلَمِي يَا دَارَ مَيٍّ عَلَى الْبِلَى || وَلَا زَالَ مُنْهَلًّا بِجَرْعَائِكِ الْقَطْرُ” dediği kavlinde يَا [yâ’]-i ûlâ tenbîh için olup huruf-ı mezbûre sâkıt olmuştur. Vallâhu a’lemu.