اَلْعَفْقُ [el-'afk] ('ayn’ın fethi ve fâ’nın sükûnuyla) Nâ-bedîd olmak ma’nâsınadır; yukâlu: عَفَقَ الرَّجُلُ عَفْقًا مِنَ الْبَابِ الثَّانِي إِذَا غَابَ Ve zartalamak ma’nâsınadır; yukâlu: عَفَقَ الْحِمَارُ إِذَا ضَرِطَ Ve kamçı ile çok vurup dövmek ma’nâsınadır; yukâlu: عَفَقَهُ بِالسَّوْطِ إِذَا ضَرَبَهُ كَثِيرًا Ve biraz uyuyup uyanmak ma’nâsınadır; yukâlu: عَفَقَ فُلاَنٌ إِذَا نَامَ قَلِيلاً ثُمَّ اسْتَيْقَظَ Ve bir işi muhkem eylemeyip süst ve gevşek tutmak ma’nâsınadır; yukâlu: عَفَقَ الْعَمَلَ إِذَا لَمْ يُحْكِمْهُ Ve erkek merkeb dişiye çok aşmak ma’nâsınadır; yukâlu: عَفَقَ الْحِمَارُ إِذَا أَكْثَرَ ضِرَابَهَاNihâye’de mutlak kesret-i dırâb ile müfesser olmakla zâhiren burada عَفْقُ حِمَارٍ misâli temsîl-i mahzdır. Ve عَفْقٌ [‘afk] Deve suya çok varıp gelmek ma’nâsınadır; yukâlu: عَفَقَتِ الْإِبِلُ إِذَا تَرَدَّدَتْ إِلَى الْمَاءِ كَثِيرًا Ve biriktirmek ma’nâsınadır; yukâlu: عَفَقَ الشَّيْءَ إِذَا جَمَعَهُ Ve bir adamı bir nesneden men’ edip alıkomak ma’nâsınadır; yukâlu: عَفَقَهُ عَنِ الْأَمْرِ إِذَا حَبَسَهُ وَمَنَعَهُ Ve bir nesneyi rüzgâr çalmak ma’nâsınadır; yukâlu: عَفَقَتِ الرِّيحُ الشَّيْءَ إِذَا ضَرَبَتْهُ Ve عَفْقٌ ['afk] ve عُفُوقٌ ['ufûk] Develer mer’âya salıverildikte sapmayarak bir düzeye doğru gitmek ma’nâsınadır; yukâlu: عَفَقَتِ الْإِبِلُ عَفْقًا وَعُفُوقًا إِذَا أَرْسَلَتْ فِي الْمَرْعَى فَمَرَّتْ عَلَى وُجُوهِهَا Ve bir adam gittiği yerden geriye çok çok dönüp gelmek ma’nâsınadır; tekûlu: إِنَّكَ لَتَعْفِقُ أَيْ تُكْثِرُ الرُّجُوعَ Ve عَفْقٌ ['afk] ve عَفَاقٌ ['afâk] (سَحَابٌ [sehâb] ve كِتَابٌ [kitâb] veznlerinde) Nâkayı çok sağmak ma’nâsınadır; yukâlu: عَفَقَ النَّاقَةَ عَفْقًا وَعَفَاقًا إِذَا أَكْثَرَ حَلْبَهَا Ve sür’atle gitmek ma’nâsınadır; yukâlu: عَفَقَ الرَّجُلُ عَفْقًا وَعَفَاقًا إِذَا ذَهَبَ سَرِيعًا