iz. ar. cm. tasrîfât [صرف sarf’dan ms. tef‘îl] 1. Keyfe mâ yeşâ tahvîl ve idâre: tasrîf-i umûr. [cenab-ı hallâk’ın ef‘âl-i ezeliyyesi hakkında müstamel olup, birinci cem‘i dahi bu manaya mahsustur.] 2. d. Sarf kaidesince ef‘âl ve sâir aksâm-ı kelimâtın sîgalanması, sîgalama, çekme: kâle fiilini tasrîf edin; leyse fiili her sîgadan tasrîf olunmaz; Sîbeveyh ismi tasrîf kabûl etmez. [sarf-ı Arabîde başlıca ef‘âl hakkında müstamel olup, esma’ hakkında irâb istimâl olunur. Ma‘a hâzâ irâbları nâkıs olan isimlere “gayri munsarif” denilmesi sarf ve tasrîfin e‘amm olduğuna delîldir. İkinci cem‘i bu manaya mahsustur.]

اَلتَّصْرِيفُ [et-tasrîf] (تَفْعِيلٌ [tef’îl] vezninde) Bir nesneyi pek çevirip döndürmek ma’nâsınadır; yukâlu: صَرَّفَهُ تَصْرِيفًا بِمَعْنَى صَرَفَهُ مُبَالَغَةً Ve işbu ﴿وَلَقَدْ صَرَّفْنَا﴾ kerîmesinde vâki’ تَصْرِيفٌ [tasrîf]te murâd tebyîn-i âyâttır. Ve derâhim ve bey’âtta تَصْرِيفٌ [tasrîf] infâk ve tervîc eylemektir. Ve تَصْرِيفُ الرِّيَاحِ [tasrîfu’r-riyâh] rüzgârları bir semtten semt-i dîgere tahvîl eylemektir, meselâ poyrazı lodosa tahvîl gibi. Ve تَصْرِيفُ الْخَمْرِ [tasrîfu’l-hamr] hâlis şarâb içmekten 'ibârettir. Ve تَصْرِيفٌ [tasrîf] Bir kimse bir âher adama kendi emr ve maslahatına tasarruf eylemek bâbında izn-i küllî vermekle mutasarrıf kılmak ma’nâsınadır; tekûlu: صَرَّفْتُهُ فِي الْأَمْرِ إِذَا قَلَّبْتَهُ

vn. 1. A using as one wills, an applying a thing according to one’s judgment or fancy; a use, an application. 2. A deriving a word according to a grammatical rule. 3. A declining a noun; a conjugating a verb.

اَلتَّصْرِيفُ [et-tasrîf] ('alâ-vezni اَلتَّكْرِيم [et-tekrîm]) Bir kimseye tasarruf etmeğe ruhsat vermek; tekûlu: صَرَّفْتُ الرَّجُلَ فِي أَمْرِي تَصْرِيفًا فَتَصَرَّفَ فِيهِ