اَلصَّيْحُ [es-sayh] (sâd’ın fethi ve yâ’nın sükûnuyla) ve اَلصَّيْحَةُ [es-sayhat] (hâ’yla) ve اَلصِّيَاحُ [es-siyâh] (sâd’ın kesri ve zammıyla) ve اَلصَّيَحَانُ [es-sayehân] (fetehâtla) Nihâyet-i kudret mertebede âvâz-ı bülend ile haykırmak ma’nâsınadır; yukâlu: صَاحَ الرَّجُلُ يَصِيحُ صَيْحًا وَصَيْحَةً وَصِيَاحًا وَصُيَاحًا وَصَيَحَانًا إِذَا صَوَّتَ بِأَقْصَى الْغَايَةِ Ve minhu’l-meselu: “غَضِبَ فُلاَنٌ مِنْ غَيْرِ صَيْحٍ وَلاَ نَفْرٍ” أَيْ قَلِيلٍ وَلاَ كَثِيرٍ Ya’nî “Azdan çoktan mûcib-i gazab olacak bir hâlet yok iken beyhûde gazab-nâk oldu” demektir. صَيْحٌ [sayh] vech-i mezkûr üzere çağırmak ve نَفْرٌ [nefr] dağılmak ma’nâsınadır. Asl-ı mesel; لَقِيتُهُ قَبْلَ صَيْحٍ وَنَفْرٍ ‘unvânında idi ki “Henüz nâsın sesi ve şamatası ve hânelerinden taşra dağılması yok iken ona buluştum” demektir, murâd kable’l-fecr mülâkât olacaktır. Ba’dehu bundan inşi’âbla sâ’ir mahallerde dahi bilâ-şey’ demekten kinâye ile isti’mâl eylediler. Ve 'Arablar صَاحَتِ النَّخْلَةُ derler, طَالَتْ ma’nâsına. Ve صَاحَ الْعُنْقُودُ derler إِسْتَتَمَّ خُرُوجُهُ مِنْ كُمَّتِهِ وَطَالَ وَهُوَ غَضٌّ Ya’nî “Salkım kapçıklarından tamâmıyla çıkıp ve henüz ter ü tâze olduğu hâlde uzamağa başladı” ma’nâsına, gûyâ ki bunlar أَنَا النَّخْلَةُ ve أَنَا الْعُنْقُودُ diye nidâ ederler. Ve “Bir kavm belinleyip havfa düştüler” diyecek yerde صِيحَ بِهِمْ derler, mechûl bünyesiyle ve “helâk oldular” diyecek yerde صِيحَ فِيهِمْ derler. İçlerinde câ-be-câ nüdbe ve feryâd ve figân zuhûru mülâhazasına mebnîdir, ona binâ’en فِي harfiyle isti’mâl olunmuştur. Ve صَيْحَةٌ [sayhat] 'azâba ıtlâk olunur, ümem-i sâlifeden ba’zıları sayha-i Cibrîl ile helâk oldukları için.

aşağıbak.

صَيْحٌ [sayh] Çağırmak ve نَفْرٌ [nefr] dağılmak ma’nâsınadır ki kable tulû’i’l-fecr demek olur ki halâyık birbirin çağırıp herkes mesâlihine gitmek tulû’-ı fecrde olur. İbnu’s-Sikkît eyitti: “غَضِبَ مِنْ غَيْرِ صَيْحٍ وَلَا نَفْرٍ” derler, مِنْ غَيْرِ قَلِيلٍ وَلَا كَثِيرٍ demek mahallinde.