اَلرَّيْمُ [er-reym] (râ’nın fethiyle) Artık, fazl ve ziyâde ma’nâsınadır; yukâlu: لَهُ عَلَى هَذَا رَيْمٌ أَيْ فَضْلٌ Ve ‘ilâve ma’nâsınadır ki yükü dâbbeye çattıktan sonra iki denk aralığına vaz’ olunan bir mikdârca fazlaya denir, Türkîde serbâr-ı Fârisî muharrefi zelber ta’bîr olunur; yukâlu: اَلرَّيْمُ أَثْقَلُ عَلَى الدَّوَابِّ مِنَ الْحَمْلِ أَيِ الْعِلَاوَةُ Ve hurde dağlara denir. Ve kabr ve mezâra denir, 'alâ-kavlin kabrin vasatına denir. Ve bir nesneden ıraklaşmak ma’nâsınadır; yukâlu: رَامَهُ يَرِيمُهُ رَيْمًا إِذَا تَبَاعَدَ عَنْهُ Ve رَيْمٌ [reym] Hâlis ak olan âhûya denir, niteki mehmûzen رَأْمٌ [re’m] dahi denir. Ve gündüzün karanlık kavuşunca kadar âhir vaktine denir; yukâlu: قَدْ بَقِيَ رَيْمٌ مِنَ النَّهَارِ وَهُوَ آخِرُهُ إِلَى اخْتِلَافِ الظُّلْمَةِ Ve رَيْمٌ [reym] ve رَيَمَانٌ [reyemân] (fetehâtla) Yara onulmakla ağzı kavuşup bitişmek ma’nâsınadır; yukâlu: رَامَ الْجُرْحُ يَرِيمُ رَيْمًا وَرَيَمَانًا إِذَا انْضَمَّ فَمُهُ لِلْبُرْءِ Ve رَيْمٌ [reym] Devenin sırtında olan yükü bir tarafa doğru ağmak ma’nâsınadır; yukâlu: رَامَ حِمْلُ الْبَعِيرِ إِذَا مَالَ Ve deveyi boğazlayıp üleştirdikten sonra bâkî kalan hisseye denir, 'alâ-kavlin fazla kalan kemiğine denir ki boğazlayan kassâba verilir. Ve sâ’at-i tavîle ma’nâsınadır; yukâlu: مَضَى مِنَ اللَّيْلِ أَوِ النَّهَارِ رَيْمٌ أَيْ سَاعَةٌ طَوِيلَةٌ Ve pâye ve derece ma’nâsınadır; yukâlu: لَهُ رَيْمٌ رَفِيعٌ أَيْ دَرَجَةٌ Ve ayrılmak, بَرَاحٌ [berâh] ve زَوَالٌ [zevâl] ma’nâsınadır; tekûlu: مَا رِمْتُ أَفْعَلُ أَيْ مَا بَرِحْتُ وَتَقُولُ مَا رِمْتُ الْمَكَانَ وَمَا رِمْتُ مِنْهُ أَيْ مَا بَرِحْتُ Şârih der ki İbn Mâlik’in ‘indinde مَا رَامَ ef’âl-i nâkısadandır, كَانَ ve مَا دَامَ kelimelerinin ehavâtındandır, مَا بَرِحَ ve مَا زَالَ ma’nâsınadır, onlar gibi nefye mahsûstur. İntehâ. Ve kat’ ve iftirâk ma’nâsınadır; yukâlu: رِيمَ بِهِ إِذَا قُطِعَ

s. 1. Excess, redundancy. 2. A load added to a fair load.

اَلرَّيْمُ [er-reym] (râ’nın fethi ve yâ’nın sükûnuyla) Bir nesneden ayrılıp ırak olmak; yukâlu: رَامَهُ يَرِيمُهُ رَيْمًا إِذَا بَرِحَهُ يُقَالُ لَا تَرِمْهُ أَيْ لَا تَبْرَحْهُ وَيُقَالُ رِمْتُ فُلَانًا وَرِمْتُ مِنْ عِنْدِ فُلَانٍ إِذَا بَرِئْتَ مِنْ مُقَارَنَتِهِ وَفَرِقْتَ مِنْهُ Ve رَيْمٌ [reym] Şol kemiğe derler ki deveyi boğazlayıp üleştirdikten sonra bâkî kalır. Ve رَيْمٌ [reym] Kabre dahi derler, İbnu’l-A’râbî rivâyeti üzere, mezâr ma’nâsına. Ve رَيْمٌ [reym] Dereceye dahi derler, ehl-i Yemen lügatinde, Ebû 'Amr rivâyeti üzere. Ve رَيْمٌ [reym] Ziyâdeye ve fazla dahi derler; yukâlu: لِهَذَا عَلَى هَذَا رَيْمٌ أَيْ فَضْلٌ Ve رَيْمٌ [reym] Gündüzden uzun sâ’ate dahi derler; yukâlu: قَدْ بَقِيَ رَيْمٌ مِنَ النَّهَارِ وَهِيَ السَّاعَةُ الطَّوِيلَةُ وَيُقَالُ رِيمَ بِالرَّجُلِ إِذَا قُطِعَ بِهِ Ya’nî bir ‘uzvu kat’ olunsa.