iz. ar. cm: rusûm. [bizce gayr-i müsta‘mel olan “mersûm”un cem‘i bulunan “merâsim” dahi bazı me‘ânîde bunun cem‘i yerine kullanılır.] 1. Yazma, çizme: resm-i hat. 2. Eser, nişân, alemet: resmi kalmış. 3. Şekil, sûret, heyet: haç resmi, mühr-i Süleyman resmi. 4. Tertip, plan, taslak: yapılacak mektebin resmini çizmek. 5. Bir insan veya hayvan yâhut mevki‘ vesâirenin kâğıt üzerine el ile yapılan şebîhi, tasvir, timsâl: Rafael’in yaptığı resimler meşhûrdur. 6. Tasvir yapmak fen ve sanatı: resim öğreniyor; resim muallimi. 7. Fotoğrafla alınan tasvir, fotoğraf: resmimi aldıracağım; filân fotoğraf güzel resim alıyor. 8. Tarz, tertip, usûl-i nesak: bu resimde yapılır. 9. Âdet, tavr: resm-i deverân-ı felek. 10. Alay, de’b, âyin: mektebin resm-i küşâdı; askerin geçit resmi. [bu mana ile cem‘i yerine “merasim” kullanılır:] Muâyede merâsimi. 11. Devletçe ve devlet nâmına edilen hareket ve söylenilen söz: resmin hâricinde konuşuyoruz; min gayri resmin yazdı. 12. Vergi, bir maldan mîrînin aldığı hisse, teklif, bâc: gümrük resmi, tuz resmi: bahren naklolunan emtiadan gümrük resmi alınır. [bu mana ile cem‘i “rüsûm”un cem‘i olarak “rüsûmât” dahi kullanılır.]

اَلرَّسِيمُ [er-resîm] (رَمِيمٌ [remîm] vezninde) Deve yere zor ve şiddetle basmakla tabanı yerde te’sîr eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: رَسَمَتِ النَّاقَةُ رَسِيمًا مِنَ الْبَابِ الْأَوَّلِ إِذَا أَثَّرَتْ فِي الْأَرْضِ Ve deve kısmı bir gûne yürümek ma’nâsınadır ki ذَمِيلٌ [zemîl] dedikleri yürümekten ziyâde olur ki tabanları yere te’sîr eder; yukâlu: رَسَمَ الْبَعِيرُ رَسِيمًا مِنَ الْبَابِ الثَّانِي إِذَا سَارَ فَوْقَ الذَّمِيلِ Ve رَسِيمٌ [Resîm] Ashâbdan bir zât ismidir ki Hecer nâm belde ahâlîsinden ve Benû 'Abdilkays cemâ’atindendir.