اَلنَّخَّةُ [en-nahhat] (nûn’un fethiyle) Bir kimsenin rakîkine, ya’nî ‘abd-i memlûkuna denir, gerek köle ve gerek câriye olsun. Ve işleyen sığırlara denir ki çift sığırları olacaktır, بَقَرٌ عَوَامِلُ ma’nâsına ve bunda nûn’un zammıyla lügattir. Ve نَخَّةٌ [nahhat] Eşeklere denir, حُمُرٌ [humur] ma’nâsına ve bunda nûn’un harekât-ı selâsıyla lügattir. Ve evde beslenen mutlakan hayvânâta denir. Ve çobanlara denir, رِعَاءٌ [ri’â’] ma’nâsına; nûn’un zammıyla da câ’izdir. Ve devecilere denir, جَمَّالوُنَ [cemmâlûn] ma’nâsına. Ve şol habere denir ki hak yâhûd bâtıl olduğu ma’lûm olmaya. Ve hafîf yağmura denir. Ve zekât devşiren kimse zekâtı devşirdikten sonra kendi nefsi için ücret-i bahâ bir altın almak ma’nâsınadır. Ve o altına da نَخَّةٌ [nahhat] denir.

اَلنَّخَّةُ [en-nahhat] (nûn’un fethiyle) Kul, esîr ma’nâsına. Ba’zılar işleyen sığırdır dediler. sa’leb eyitti: İşleyen sığır ma’nâsına olmak savâbdır, zîrâ نَخٌّ [nahh]dan me’hûzdur ki نَخٌّ [nahh] davarı katı sürmeğe derler. Ve fi’l-hadîsi: “لَيْسَ فِي النَّخَّةِ صَدَقَةٌ” Kisâ’î eyitti: Hadîs-i şerîfte olan نُخَّةٌ [nuhhat] lafzı nûn’un zammıyladır, işleyen sığırlar ma’nâsınadır. Ve Ferrâ eyitti: Hadîs-i şerîfte olan نَخَّةٌ [nahhat] lafzı nûn’un fethiyle zekât alan kimse zekâtı aldıktan sonra kendi nefsi için bir altın almak ma’nâsınadır.