(a. i. c. : emsîle) : 1) örnek 2) masal. 3) rüya, düş. 4) s. benzer, andırır, (bkz : müşabih). 5) a. gr. yalnız fası (ilk harfi) harf-i illet olan kelime. Misal : "vasi, vaiz; yümün, -meysûr. " gibi.

iz. ar. cm: emsile. 1. Örnek, numûne. umûmî bir şeyin veya bir kâidenin anlaşılması için îrâd olunan örnek: her kâideye bir misal getirmeli; hüsn-i ahlâkda misal olacak bir adamdır. 2. Şebîh, nazîr, benzer: melek misali, deryâ-misâl. 3. Rüya, düş: âlem-i misâl = âlem-i mana. 4. ed. [sarf-ı Arabîde] hurûf-ı asliyye-i selâsesinden birincisi (و vav) yâhut (ى ye) olan fiil: misâl-i vâvî, misâl-i yâ’î. ≡ cm. Ef‘âl-i Arabiyye’nin yalnız sülâsî-i mücerredden sûret-i tasrîfini gösterir misalleri hâvî risâle ki en evvel okutturulur: emsile okuyor; emsile-i muhtelife = sıyağ-ı muhtelifenin yalnız müfred gâiblerini hâvî cetvel, نصر nasara, ينصر yensuru, نصرا nasran gibi; emsile-i muttarıda= beher sîganın müfred, tesniye, cem‘, gâib, muhâtab, mütekellim, müzekker, müennes itibâriyle suver-i muhtelifesini hâvî cetveller. [“mesel” ve cem‘i olan emsal lugatlarını bununla teşvîş etmemeli)

اَلْمِثَالُ [el-misâl] (كِتَابٌ [kitâb] vezninde) Mikdâr ma’nâsınadır; yukâlu: هَذَا عَلَى مِثَالِهِ أَيْ مِقْدَارِهِ Ve kısâs ma’nâsınadır; yukâlu: أَخَذَ مِنْهُ مِثَالَهُ أَيْ قِصَاصَهُ Ve bir nesnenin örneğine ve sıfatına denir; yukâlu: هَذَا عَلَى مِثَالِ ذَاكَ أَيْ عَلَى صِفَتِهِ Ve döşeğe denir; yukâlu: نَامَ عَلَى الْمِثَالِ أَيِ الْفِرَاشِ Cem’i أَمْثِلَةٌ [emsilet] ve مُثُلٌ [musul] gelir, كُتُبٌ [kutub] vezninde.

s. (pl. امثلە) 1. A like, a match; a semblance. 2. An example, model; a precedent. 3. A command, edict. 4. (vulg. مصال masal) A fable, hence, any tale; fiction.

اَلْمِثَالُ [el-misâl] (mîm’in kesriyle) Döşek, firâş ma’nâsına.