(a. i.) : 1) niyet, kurma. 2) bile bile yapma. 3) bir işe bilerek, istiyerek girişme. 4) dövme, öldürme, yaralama gibi işlere kalkışma. An kasttın : bile bile, istiye istiye. Sû-i kasd : [habersiz olarak] öldürmeye kalkışma. 5) saldırma [birine]

iz. ar. 1. Kurma, niyet, tertip, tasavvur: birtakım kitaplar almak kasdıyla sahaflara gittim; katl kasdıyla teşhîr-i silâh etti. 2. İsteyerek ve bi’l-iltizâm bir işe teşebbüs etme, rastgele ve zuhûrâta tâbi olmayıp bi’l-iltizâm icrâ olunan işin hâl ve sûreti: bu cinâyette kasd yoktur. [kast ile amd arasında kânûn-ı cezâca umûm ve husûs vardır. Her amdde kasd var ise de, her kasdda amd olamaz.] 3. Sû-i niyet, biri aleyhinde olan teşebbüs, garaz: onun bana kasdı vardır. 4. Katil, cerh ve ızrâra teşebbüs: canıma kasd etti.

اَلْقَصْدُ [el-kasd] (kâf’ın fethi ve sâd’ın sükûnuyla) Yol doğru olmak, istikâmet-i tarîk ma’nâsınadır. Şârih der ki fi’l-asl bu ma’nâda masdardır, ba’dehu vasf olarak isti’mâl olunmuştur; yukâlu: سَبِيلٌ قَصْدٌ أَيْ مُسْتَقِيمٌ Gûyâ ki sâlikin veche-i maksadına kasd eder ve minhu kavluhu ta’âlâ: ﴿وَعَلَى اللهِ قَصْدُ السَّبِيلِ﴾ Ve i’timâd eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: قَصَدَ إِلَيْهِ إِذَا اعْتَمَدَ Ve bir nesneye teveccüh ve 'azm ve âhenk eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: قَصَدَهُ وَلَهُ وَإِلَيْهِ قَصْدًا مِنَ الْبَابِ الثَّانِي إِذَا أَمَّهُ Ve mu’tedilâne hareket eylemek ya’nî bir işte vasat-ı hâle ri’âyet edip ifrâttan mücânebet eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: قَصَدَ فِي الْأَمْرِ ضِدُّ أَفْرَطَ أَيْ لَمْ يَتَجَاوَزْ فِيهِ الْحَدَّ وَرَضِيَ بِالتَّوَسُّطِ Ve şâ’ir kasâ’id-i manzûme nazmında ebyâtı birbirine muvâsaletle itâle eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: قَصَدَ الشَّاعِرُ إِذَا وَاصَلَ عَمَلَ الْقَصَائِدِ Ve قَصْدٌ [kasd] Vasf olur, ne tenû-mend ve ne incerek olan mu’tedil vücûdlu kişiye denir; yukâlu: رَجُلٌ قَصْدٌ أَيْ لَيْسَ بِجَسِيمٍ وَلاَ بِضَئِيلٍ Ve bir şey’i kırmak ma’nâsınadır, ne gûne olursa olsun; 'alâ-kavlin yarısından kırmağa mahsûstur; yukâlu: قَصَدَ الشَّيْءَ إِذَا كَسَرَهُ بِأَيِّ وَجْهٍ كَانَ أَوْ بِالنِّصْفِ Ve 'adl ve dâd eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: قَصَدَ الرَّجُلُ إِذَا عَدَلَ Ve bir kimseye bir mâdde zımnında zor ve cebr eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: قَصَدَ فُلاَنًا عَلَى الْأَمِرِ إِذَا قَسَرَهُŞârih sâ’ir nüshaları tahti’e eylemiştir.

اَلْقَصْدُ [el-kasd] (kâf’ın fethi ve sâd’ın sükûnuyla) Bir nesneye teveccüh etmek; tekûlu: قَصَدْتُهُ وَقَصَدْتُ لَهُ وَقَصَدْتُ إِلَيْهِ بِمَعْنًى Ve tarîk ve cânib ma’nâsına da gelir; tekûlu: قَصَدْتُ قَصْدَهُ أَيْ نَحَوْتُ نَحْوَهُ Ya’nî “Onun cânibine ve semtine teveccüh ettim.” Ve ufatmak ma’nâsına gelir; tekûlu: قَصَدْتُ الْعُودَ إِذَا كَسَرْتَهُ Ve إِسْرَافٌ [isrâf]la تَغْتِيرٌ [tagtîr] beyninde olan i’tidâle de derler.