(a. i.) : 1) bulma, bir şeyi bir halde görme. 2) duyma, duygu. 3) kendinden geçme, dalma. 4) insanın içindeki iyi ile kötüyü ayırdeden duygu. 5) din, inanç. Hürrivyet-i vicdân : dînî inançta, din töreni yapmada serbestlik. 6) kadın adı.

(a. i.) : vecit, coşma, kendinden geçme hâli.

iz. ar. 1. Bulma, bir şeyi bir hâlde görme. 2. Kalple hiss etme, duygu. 3. Vecd ü hâl, istiğrâk. 4. İnsanın kalbinde olan bir hiss-i hafî ki iyilik etmekten mütelezziz ve kötülük etmekten muazzeb olur ve iyiyi kötüden fark u temyîz eder: bunu vicdânım kabul etmiyor. [bu dördüncü mana yeni olup, ikinci manadan ahz ve fr. conscience yerine kabul olunmuştur.]

اَلْوَجْدُ [el-vecd] (vâv’ın fethi ve cîm’in sükûnuyla) ve اَلْجِدَةُ [el-cidet] (عِدَةٌ ['idet] vezninde) ve اَلْوُجْدُ [el-vucd] (vâv’ın zammıyla) ve اَلْوُجُودُ [el-vucûd] (قُعُودٌ [ku’ûd] vezninde) ve اَلْوِجْدَانُ [el-vicdân] (vâv’ın kesriyle) ve اَلْإِجْدَانُ [el-icdân] (vâv’ı hemzeye ibdâlle) Bulmak ma’nâsınadır ki Fârisîde yâften denir; yukâlu: وَجَدَ الْمَطْلُوبَ كَرَعَدَ وَوَجِدَ كَوَرِمَ يَجِدُهُ بِكَسْرِ الْجِيمِ وَيَجُدُهُ بِضَمِّ الْجِيمِ وَلاَ نَظِيرَ لَهَا يَعْنِي فِي الْمِثَالِ وَجْدًا وَجِدَةً وَوُجْدًا وَوُجُودًا وَوِجْدَانًا وَإِجْدَانًا إِذَا أَدْرَكَهُ

s. 1. Rapture, ecstasy. 2. Intense love, grief or anger. 3. T. Conscience. 4. T. Consciousness.

vn. & s. As وجد vn.

a. pl. of وجید Level (lands, grounds).

اَلْوِجْدَانُ [el-vicdân] (vâv’ın kesriyle ve cîm’in sükûnuyla) Azmış kimseyi bulmak; yukâlu: وَجَدَ ضَالَّتَهُ وِجْدَانًا Ve وِجْدَانٌ [vicdân] Hışım etmeğe dahi derler.