اَلنِّيلُ [en-Nîl] (nûn’un kesriyle) Nehr-i Mısr’ın ismidir ki enhâr-ı erba’adandır. Ve Kûfe ve Yezd kazâlarında birer karye ismleridir. Ve Bagdâd ile Vâsit beyninde bir beldedir. Ve نِيلٌ [nîl] Nebât-ı عِظْلِمٌ [‘izlim] ismidir ki çivit otudur; ondan نَيْلَجٌ [neylec] ya’nî çivit ittihâz olunur. Yapraklarını alıp ıssı su ile gasl ederler tâ ki üzerinde olan gubâr tarzında göklük zâ’il olup yemyeşil kalır. Ondan evvel suyu hâli üzere korlar tâ ki durulup çivit çamur gibi dibine çöker ba’dehu üstüne gelen suyu süzüp döktükten sonra dibine çöken kuruyup çivit olur. Tabî’ati müberrid ve evrâmın ibtidâsında tılâsı muhallil ve dört arpa kadarını mâ-i bârid ile hall ve şürb heyecân-ı evrâmı müsekkin ve seyelân-ı demi dâfi’ ve 'ârıza-i ‘aşkı kable’t-temekkün müzîl ve zımâdı kelef ve behak ‘illetlerine müfîd ve rahimden dem-i dâ’imîyi kâtı’ ve dâ’ü’s-sa’leb ve hark-ı nâra nâfi’ ve Hindî nev’inden bir dirhemini bir ûkiyye gülbeşeker ile tenâvül vahşet ve gam ve hemm ve hafakânı dâfi’dir. Ve نِيلٌ [nîl] Başka bir nebâta dahi denir ki sâkı muhkem ve dalları hurde ve yaprakları sagîr olur ve iki tarafı nizâm üzere müretteb olur. Ve Muhammed b. Nîl el-Fihr ve Ebu’n-Nîl eş-Şâmî muhaddislerdir. Ve bunlarda nûn’un fethiyle de zebân-zededir.