(“ka” uzun okunur. a. i. kıyâs’dan. c. : mukayesât) : 1) kıyâs etme, ölçme, ölçü. 2) fels. , gr. Karşılaştırma mukayese-i rûhiyye : psik. ruh ölçümü, psikometri, fr. psychome’trie.

is. ar. cm: mukâyesât. [kıyâs’dan ms. müfâ‘ale] 1. Ölçme, ölçü: mukâyese-i rutûbet. 2. Bir şeyi diğer bir şeye tatbik ederek miktar ve kuvvetini takdir etme, diğer bir şeye nisbetle bir şeyi takdir eyleme, kıyâs: siz herkesi kendinizle mukâyese etmeyin; bu iş hiçbir işle mukâyese olunamaz. 3. Diğer bir şeye benzeterek hükmetme, kıyâs ve nisbetle karar verme: sene-i âtiye vâridâtı sinîn-i mâziye vâridâtıyla mukâyese olunur.