(a. i. c. : meyâdd) : 1) madde. 2) maya, cevher; asıl. 3) cisim. 4) iş; mes’ele. 5) sözün özü, ruhu. 6) kanun veya nizamnamenin bir fıkrası. 7) lügat kitaplarında tezad edilen kelimelerin her biri. mâdde-i vücud : vücûdun maddesi. mâddet-ül fesâd : fesada sebebiyet veren, fesadın başı olan iş. 8) anat. erkeklik organı.

(f. s.) : dişi. Şîr-mâde : dişi arslan.

is. ar. cm: mevâdd. 1. Maya, cevher, bir şeyin müteşekkil bulunduğu cisim, kereste, unsur: bunun maddesi nedir? Madde-i asliyyesi belli değildir. 2. El ile tutulur ve gözle görülür şey, cisim: ağaran yere dokunulunca içinde bir madde bulunduğu hissolunur. Tabîat mevâdd-ı ecnebiyyeyi bedenden dışarı atmaya meyillidir. 3. İş, husus, keyfiyyet: bu büyük bir madde değildir. Bazı mevâddın müzâkeresi. Birkaç liralık bir maddedir. 4. Kânûn ve nizâm bend ve fıkrası: kânûn-ı cezânın filânıncı maddesi hükmünce. Madde-i kânûniyye. 5. Lugat kitabının bir kelimeden bahseden fıkrası: madde-i ânifede beyân olunan kelime. 6. İrin, cerâhat: bu çıbanın içinde çok madde vardır. 7. Âlet-i zükûr.

i. fa. Dişi hayvan. n.

اَلْمَادِهُ [el-mâdih] Övücü, mâdih ma’nâsına.