s. 1. A balance, pair of scales. 2. A kind of water pot; an ancient measure of twenty fluid ounces. 3. A quantity. 4. A share, lot, portion. 5. One’s daily bread, lot. 6. (pl. قساط) T. A proportionate part. 7. T. An assessment, contribution, tax.

a. 1. Just, equitable. 2. True, correct.

اَلْقِسْطُ [el-kist] (kâf’ın kesriyle) 'Adl ve dâd eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: قَسَطَ الْحَاكِمُ قِسْطًا مِنَ الْبَابِ الثَّانِي وَالْأَوَّلِ إِذَا عَدَلَ Ve قِسْطٌ [kist] عَدْلٌ [‘adl] kelimesi gibi mübâlagaten vasf-bi’l-masdar olarak isti’mâl olunur; müfred ve cem’i müsâvî olur; yukâlu: رَجُلٌ قِسْطٌ وِرِجَالٌ قِسْطٌ وَمِيزَانٌ قِسْطٌ وَمَوَازِينُ قِسْطٌ Ve قِسْطٌ [kist] Hisse ve nasîb ma’nâsınadır; yukâlu: وَفَّاهُ قِسْطَهُ أَيْ حِصَّتَهُ وَنَصِيبَهُ Ve قِسْطٌ [kist] Bir gûne ölçeğe denir ki nısf-ı sâ’ alır ve ba’zen onunla âbdest alınır. Ve minhu’l-hadîsu: “إِنَّ النِّسَاءَ مِنْ أَسْفَهِ السُّفَهَاءِ إِلاَّ صَاحِبَةَ الْقِسْطِ وَالسِّرَاجِ” كَأَنَّهُ أَرَادَ الَّتِي تَخْدُمُ بَعْلَهَا وَتُوَضِّئُهُ وَتَزْدَهِرُ بِمِيضَأَتِهِ وَتَقُومُ عَلَى رَأْسِهِ بِالسِّرَاجِ Hâsıl-ı ma’nâ budur ki “Tahkîk nisvân tâ’ifesi süfehânın ziyâdesiyle sefîh olanlarındandır, lâkin zevcleri âbdest aldıkları vaktte ellerine âbdest suyu koyup ve ibrîk ve mataralarını hıfz edip ve gece vakti taşra çıktıkta aydınlık için başları üzere çerâg tutmak gibi hizmetlerine mübâderet ve müdâvemet eden hatun değildir. Ve قِسْطٌ [kist] Mikdâr ma’nâsınadır; yukâlu: قِسْطُهُ كَذَا أَيْ مِقْدَارُهُ Ve rızk ve rûzî ma’nâsına müsta’meldir; yukâlu: يَأْتِيهِ قِسْطُهُ الْمَقْسُومُ أَيْ رِزْقُهُ Ve teraziye denir, mîzân ma’nâsına. Ve bardağa denir; tekûlu; شَرِبْتُ مِنَ الْقِسْطِ أَيِ الْكُوزِ

اَلْقُسُوطُ [el-kusût] (قُعُودٌ [ku’ûd] vezninde) Dâbbenin ayaklarının kemikleri ve sinirleri değnek gibi kuru olmak ma’nâsınadır; yukâlu: قَسِطَتْ عِظَامُ الْفَرَسِ قُسُوطًا مِنَ الْبَابِ الرَّابِعِ إِذَا يَبِسَتْ

اَلْقِسْطُ [el-kist] (kâf’ın kesriyle) 'Adl ve dâd eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: قَسَطَ الْحَاكِمُ قِسْطًا مِنَ الْبَابِ الثَّانِي وَالْأَوَّلِ إِذَا عَدَلَ Ve قِسْطٌ [kist] عَدْلٌ [‘adl] kelimesi gibi mübâlagaten vasf-bi’l-masdar olarak isti’mâl olunur; müfred ve cem’i müsâvî olur; yukâlu: رَجُلٌ قِسْطٌ وِرِجَالٌ قِسْطٌ وَمِيزَانٌ قِسْطٌ وَمَوَازِينُ قِسْطٌ Ve قِسْطٌ [kist] Hisse ve nasîb ma’nâsınadır; yukâlu: وَفَّاهُ قِسْطَهُ أَيْ حِصَّتَهُ وَنَصِيبَهُ Ve قِسْطٌ [kist] Bir gûne ölçeğe denir ki nısf-ı sâ’ alır ve ba’zen onunla âbdest alınır. Ve minhu’l-hadîsu: “إِنَّ النِّسَاءَ مِنْ أَسْفَهِ السُّفَهَاءِ إِلاَّ صَاحِبَةَ الْقِسْطِ وَالسِّرَاجِ” كَأَنَّهُ أَرَادَ الَّتِي تَخْدُمُ بَعْلَهَا وَتُوَضِّئُهُ وَتَزْدَهِرُ بِمِيضَأَتِهِ وَتَقُومُ عَلَى رَأْسِهِ بِالسِّرَاجِ Hâsıl-ı ma’nâ budur ki “Tahkîk nisvân tâ’ifesi süfehânın ziyâdesiyle sefîh olanlarındandır, lâkin zevcleri âbdest aldıkları vaktte ellerine âbdest suyu koyup ve ibrîk ve mataralarını hıfz edip ve gece vakti taşra çıktıkta aydınlık için başları üzere çerâg tutmak gibi hizmetlerine mübâderet ve müdâvemet eden hatun değildir. Ve قِسْطٌ [kist] Mikdâr ma’nâsınadır; yukâlu: قِسْطُهُ كَذَا أَيْ مِقْدَارُهُ Ve rızk ve rûzî ma’nâsına müsta’meldir; yukâlu: يَأْتِيهِ قِسْطُهُ الْمَقْسُومُ أَيْ رِزْقُهُ Ve teraziye denir, mîzân ma’nâsına. Ve bardağa denir; tekûlu; شَرِبْتُ مِنَ الْقِسْطِ أَيِ الْكُوزِ

اَلْقَشْطُ [el-kaşt] (kâf’ın fethi ve şîn-i mu’cemenin sükûnuyla) كَشْطٌ [keşt] ma’nâsınadır ki bir nesnenin yüzünden bir şey’i açıp gidermekten 'ibârettir; yukâlu: قَشَطَهُ عَنْهُ قَشْطًا مِنَ الْبَابِ اْلأَوَّلِ بِمَعْنَى كَشَطَهُ Ve değnekle vurmak ma’nâsınadır; yukâlu: قَشَطَهُ إِذَا ضَرَبَهُ بِالْعَصَا

i. 1. Taksimde veya ölçü ve tartıda ihkâk-ı hakk ve adâlet. N. 2. Hisse, pay, nasip. 3. Ceste ceste verilen bir borç vesâirenin her defada verilen kısmı, taksit.

(a. i.) : 1) hisse, pay, nasip. 2) tartı, ölçü ve bölüşmelerde doğru iş görme. 3) parça parça ödenen bir borç ve sâirenin her defada verilen kısmı, taksit.

اَلْقَسَطُ [el-kasat] (fethateynle) Boyun kuru olmak ma’nâsınadır; yukâlu: قَسِطَتْ عُنُقُهُ قَسَطًا مِنَ الْبَابِ الرَّابِعِ إِذَا كَانَتْ يَابِسَةً Ve dâbbenin ayakları dik olmak ma’nâsınadır ki me’âyibdendir, mu’teber olan tevtîrli olmaktır; yukâlu: قَسِطَتِ الدَّابَّةُ إِذَا كَانَتْ رِجْلاَهَا مُنْتَصِبَةً

اَلْكُسْطُ [el-kust] (kâf’ın zammıyla) قُسْطٌ [kust] vezninde ve mürâdifidir ki dârû-yı ma’rûftur.