(a. s.) : 1) atlı. (bkz. : süvari). 2) binici, ata binmekte maharetli. 3) ferasetli, anlayışlı. 4) h. i. İran’ın güneyindeki Şîraz vilâyeti. 5) i. [birincisi] erkek, [ikincisi] kadın adı.

(a. h. i.) : îran.

ih. c. [fa. pars’dan muarreb] İran’ın cenûbunda ve Basra körfezi ile Hürmüz Boğazı sevâhilinde büyük bir hıtta olup, ehemmiyyet-i mevkiiyye ve lisâniye ve târihiyyesine binâen ismi bütün İran’a dahi ta‘mîm ve ıtlâk olunmuştur: İklîm-i Fars, Bahr-i Fars = Basra körfezi.

iz. sıf. ar. cm: fürsân. [feres’den if.] 1. Atlı, süvârî: fürsân-ı Arap. 2. Binici, binmek ilmini iyi bilen, binicilikte mâhir. 3. mc. Mâhir, muktedir, bir fen ve hünerde sanki at oynatmaya ehil: fâris-i meydân-ı fesâhat.

اَلْفَارِسُ [el-fâris] Atlıya denir, süvâr ma’nâsına; tekûlu: رَأَيْتُ فَارِسًا أَيْ رَاكِبَ فَرَسٍ Ve bu لاَبِنٌ [lâbin] ve تَامِرٌ [tâmir] gibi nisebiyyedir ki sâhib-i feres demektir. Cem’i şâzz olarak فَوَارِسُ [fevâris]tir, zîrâ müzekker-i 'âkılda fevâ’il, fâ’iletin cem’i olur. Ve فَارِسٌ [fâris] ‘umûm üzere müsta’meldir; ya’nî hemân râkib-i feres olana mahsûs değildir, belki katır ve sâ’ir zî-hâfir olanların mecmû’unda isti’mâl olunur; fe-yukâlu: مَرَّ فَارِسٌ عَلَى بَغْلٍ وَعَلَى كُلِّ ذِي حَافِرٍ Pes bu taglîb üzere olur. Ve ba’zılar ata tahsîs eylediler. Ve فَارِسٌ [fâris] Arslana ıtlâk olunur. Ve فَوَارِسُ [Fevâris] (cem’ bünyesiyle) Dehnâ’da niçe kumsala ıtlâk olunur.

(as پارس pars), prop. n. Persia proper.

a. & s. 1. (pl. فرسان، فوارس) A rider on a horse; a cavalier; especially, a skillful cavalier. 2. (from P. پارس) Persia. 3. A name of men.

اَلْفَارِسُ [el-fâris] (râ’nın kesriyle) لَابِنٌ [lâbin] ve تَامِرٌ [tâmir] gibi فَرَسٌ [feres] sâhibi ma’nâsınadır. Ve فَارِسُ النَّظِرِ [fârisu’n-nazar] ehl-i firâset ma’nâsına da gelir.

فَارِسُ [Fâris] (râ’nın kesriyle) Vilâyet-i Fürs ehlidir. Ve fi’l-hadîsi: “وَخَدَمَتُهُمْ فَارِسُ وَالرُّومُ” Ve فَارِسُ [Fâris] Vilâyet-i Fürs’e dahi ıtlâk olunur.