اَلْعَبَّادُ [el-'Abbâd] ('ayn’ın fethi ve bâ’nın teşdîdiyle) Perâkende kabîlelerdir, 'Arab tâ’ifelerinden ki hîre nâm yerde Nasrânî olmuşlardı. Ve onlara nisbet عَبَادِيٌّ ['Abâdiyy]dir. Ve kîle: قِيلَ لِعَبَادِيٍّ أَيُّ حِمَارَيْكَ شَرٌّ فَقَالَ هَذَا ثُمَّ هَذَا Gûyâ ki bu kelâm re’îs-i kabîle ile hımâr-ı hakîkî beyninde terdîd olunmuş ola. Ve sâhib-i kâmûsعِبَادٌ ['ibâd] 'ayn’ın kesriyledir, Cevherî fethledir dediği galattır demiştir, da’vâ-yı bilâ-delîl etmiştir.

اَلْعِبَادُ [el-'ibâd] ('ayn’ın kesriyle) kezâlik عَبْدٌ ['abd]in cem’i. Ve عِبَادٌ ['ibâd] Bârî ta’âlânın ﴿فَادْخُلِي فِي عِبَادِي﴾ (الفجر 29) dediği kavlinde bölük ma’nâsınadır, حِزْبٌ [hizb] gibi.

اَلْعِبَادُ [el-'İbâd] ('ayn’ın kesriyle) ‘Arabdan bir niçe kabâ’il-i müteferrikadır ki hîre nâm mahalde Nasrâniyyet üzere ittifâk ve ictimâ’ eylediler. Bunda 'ayn’ın fethi galattır. Cevherî vehmine mebnî fethle takyîd eylemiştir.

s. pl. of عاید, q. v.

عِبَادٌ ['İbâd] (كِتَابٌ [kitâb] vezninde) ve عُبَادٌ ['Ubâd] (غُرَابٌ [gurâb] vezninde) ve مَعْبَدٌ [Ma’bed] (مَسْكَنٌ [mesken] vezninde) ve عَبْدِيدٌ ['Abdîd] (حَلْتِيتٌ [haltît] vezninde) ve أَعْبُدٌ [A’bud] (أَفْلُسٌ [eflus] vezninde) ve عَبَّادٌ ['Abbâd] (كَتَّانٌ [kettân] vezninde) ve عُبَيْدٌ ['Ubeyd] (زُبَيْرٌ [zubeyr] vezninde) ve عُبَيْدَةُ ['Ubeydet] (hâ’yla) ve عَبِيدٌ ['Abîd] (سَعِيدٌ [sa’îd] vezninde) ve عَبِيدَةُ ['Abîdet] (hâ’yla) ve عَبْدَةُ ['Abdet] (حَمْزَةُ [hamzet] vezninde) ve عُبْدَةُ ['Ubdet] (عُمْدَةٌ ['umdet] vezninde) ve عُبَادَةُ ['Ubâdet] (ثُمَامَةٌ [sumâmet] vezninde) ve عَبْدَلٌ ['Abdel] (ziyâde-i lâm’la) ve عَبْدَكٌ ['Abdek] (ziyâde-i kâf’la) ve عَبْدُوسٌ ['Abdûs] (vâv ve sîn’le) Esâmî-i ricâldendir.

herkes alsın diye pek ucuz satılan şey hakkında îrâd olunur: yirmi paraya ibâdullah!

iz. cm. ar. fd: abd. ba: عبد abd.

(a. i. abd’in c.) : 1) kullar. 2) e. çok bol, bereketli.

Allah’ın kulları, insanlar, nev‘-i beşer.

s. pl. of عبد 1. Servants. 2. Worshippers. 3. Name of a confederation of Arab Christians in the neighborhood of Hira about the 7th century.