(a. s.) : 1) ailesini besleyen. 2) kalabalık bir ailesi olan. 3) fakir. 4) muvâzenede olmayan [terazi]. 5) aşırı, müen.â(y) ile].

اَلْعَائِلُ [el-'â’il] Ma’nâ-yı evvelden ism-i fâ’ildir; cem’i عَالَةٌ ['âlet] ve عُيَّلٌ [‘uyyel] gelir, رُكَّعٌ [rukka’] vezninde ve عَيْلَى ['aylâ] gelir, سَكْرَى [sekrâ] vezninde. Şârihin beyânına göre عَالَةٌ ['âlet] عَوَلَةٌ ['avelet] takdîrindedir fetehâtla.

اَلْعَائِلُ [el-'â’il] (yâ’nın kesriyle) Mâ’il ma’nâsınadır; minhu kavluhu ta’âlâ: ﴿ذَلِكَ أَدْنَى أَلَّا تَعُولُوا﴾ (النساء، 3) قَالَ مُجَاهِدٌ لَا تَمِيلُوا وَلَا تَجُورُوا وَيُقَالُ عَالَ فِي الْحُكْمِ أَيْ جَارَ وَمَالَ Ve عَوْلٌ ['avl] Galebe ma’nâsına da gelir; yukâlu: عَالَنِي الشَّيْءُ يَعُولُنِي أَيْ غَلَبَنِي وَثَقُلَ عَلَيَّ Ve عَوْلٌ ['avl] Bir nesne büyüyüp müştedd olmağa dahi derler; yukâlu: عَالَ الْأَمْرُ إِذَا اشْتَدَّ وَتَفَاقَمَ ve yukâlu: عِيلَ صَبْرِي أَيْ غُلِبَ ve kavluhum: عِيلَ مَا هُوَ عَائِلُهُ أَيْ غُلِبَ مَا هُوَ غَالِبُهُ Ya’nî galebeden hâlî olmasın, pes bu mesel darb olunur, kelimâtında ta’accüb olunan kimse hakkında du’â tarîki üzere. Ve عَوْلٌ ['avl] Ferâ’iz عَوْلٌ ['avl]ına dahi derler; yukâlu: عَالَتِ الْفَرِيضَةُ إِذَا ارْتَفَعَتْ وَهُوَ أَنْ يَزِيدَ سِهَامًا فَيَدْخُلَ النُّقْصَانُ عَلَى أَهْلِ الْفَرَائِضِ Ebû 'Ubeyde eyitti: Ben şöyle zann ederim ki bu meylden me’hûz ola. Ve vechi budur ki farîza kaçan عَوْلٌ ['avl] olsa, ehl-i farîza üzere meyl edip hisselerin naks eder. Ve عَالَ زَيْدٌ اَلْفَرَائِضَ derler, müte’addî ve lâzım gelir.