Mü’ellifin Basâ’ir’de beyânına göre sûret-i a’yân eşyânın mâ-bihi’l-intikâş olup ve sâ’irden mâ-bihi’l-imtiyâzı olan nesneden 'ibârettir ve bu iki gûnedir: Biri mahsûstur ki hâssa ve 'âmme belki mutlakan insân ve ekser-i hayvân onu idrâk eder, insânın ve hımâr ve feresin bi’l-mu’âyene sûretleri gibi. Ve birisi ma’kûldur ki onu hâssa idrâk edip 'amme idrâk eylemez, insânın muhtass olduğu 'akl ve reviyyet ve her şey’in mahsûs olduğu ma’ânî gibi. Ve işbu iki nev’e işbu: ﴿خَلَقْنَاكُمْ ثُمَّ صَوَّرْنَاكُمْ﴾ الآية kerîmesinde işâret-i rabbânî vâki’dir. Ve işbu: “إِنَّ اللهَ خَلَقَ آدَمَ عَلَى صُورَتِهِ” hadîsinde صُورَةٌ [sûret]ten murâd insânın muhtass olduğu hey’et ve kıyâfettir ki basar ve basîretle müdrekedir ve Hak ta’âlâ onunla insânı mahlûkât-ı kesîre üzere tafdîl eylemiştir. Ve burada Hak ta’âlâya izâfeti 'alâ-sebîli’l-mülk olup hâşâ 'alâ-vechi’l-ba’ziyyet ve’t-teşbîh değildir, niteki بَيْتُ اللهِ [beytullâh] ve نَاقَةُ اللهِ [nâkatullâh] dahi ‘alâ-sebîli’t-teşrîftir. İntehâ. Ve صُورَةٌ [sûret] Nev’ ve sıfat ma’nâlarına isti’mâl olunur. Kâle’ş-şârih ve minhu’l-hadîsu’l-mezkûru: “إِنَّ اللهَ خَلَقَ آدَمَ عَلَى صُورَتِهِ” أَيْ صِفَتِهِ Ve minhu yukâlu: صُورَةُ الْفِعْلِ كَذَا أَيْ هَيْئَتُهُ وَصُورَةُ الْأَمْرِ كَذَا أَيْ صِفَتُهُ