اَلصَّرْدُ [es-sard] (sâd’ın fethi ve râ’nın sükûnuyla) Hâlis ma’nâsına; yukâlu: أَحَبَّهُ حُبًّا صَرْدًا Ve نَبِيذٌ صَرْدٌ وَكَذِبٌ صَرْدٌ أَيْ خَالِصٌ Ve نَبِيذٌ [nebîz] nûn’la ve bâ-i muvahhade ve zâl-ı mu’ceme ile hurmâ şarâbına derler. Ve كَذِبٌ [kezib] kâf’ın fethi ve zâl’ın kesriyle yalan olan nesne. Ve صَرْدٌ [sard] (sâd’ın kezâlik fethi ve râ’nın sükûnuyla) Soğuk, بَرْدٌ [berd] ma’nâsına; Fârisîden ta’rîb olunmuştur sîn’i sâd’a döndürmekle.

اَلصَّرِدُ [es-sarid] (sâd’ın fethi ve râ’nın kesriyle) ve اَلْمِصْرَادُ [el-misrâd] (mîm’in kesri ve sâd’ın sükûnuyla) Tîz üşüyen kimse. Ve tîz geçen oka dahi مِصْرَادٌ [misrâd] derler; yukâlu: سَهْمٌ مِصْرَادٌ أَيْ نَافِذٌ Ve صَرِدٌ [sarid] Kalb bir nesneden ferâgat etmeğe dahi derler; yukâlu: صَرِدَ قَلْبِي عَنِ الشَّيْءِ إِذَا انْتَهَى عَنْهُ Ve ok geçmek ma’nâsına dahi gelir; yukâlu: صَرِدَ السَّهْمُ عَنِ الرَّمِيَّةِ إِذَا نَفَذَ حَدَّهُ Ve رَمِيَّةٌ [remiyyet] râ-i mühmelenin fethi ve mîm’in kesri ve yâ’nın teşdîdiyle صَيْدٌ [sayd] ma’nâsınadır.

اَلشُّرُودُ [eş-şurûd] (قُعُودٌ [ku’ûd] vezninde) ve اَلشُّرَادُ [eş-şurâd] (şîn’in zammıyla) ve اَلشِّرَادُ [eş-şirâd] (şîn’in kesriyle) Davar ürküp kaçmak ma’nâsınadır; yukâlu: شَرَدَ الْبَعِيرُ شُرُودًا وَشُرَادًا وَشِرَادًا مِنَ الْبَابِ اْلأَوَّلِ إِذَا نَفَرَ

اَلصَّرَدُ [es-sared] (fethateynle) Bir kimse tîz üşümek; yukâlu: صَرِدَ الرَّجُلُ يَصْرَدُ صَرَدًا مِنَ الْبَابِ الرَّابِعِ إِذَا كَانَ يَجِدُ الْبَرْدَ سَرِيعًا

اَلْقُرَرُ [el-kurar (صُرَدٌ [surad] vezninde) Çorbaya denir. Ve her içimli olan şey’e denir.

اَلصَّارِدُ [es-sârid] Nişâna nâfiz olan oka denir; yukâlu: سَهْمٌ صَارِدٌ أَيْ نَافِذٌ Ve صَارِدٌ [Sârid] Ashâbdan 'Âsım b. sâbit b. Ebi’l-Eklah cenâbının kılıcı ismidir.

اَلصَّرْدُ [es-sard] (فَرْدٌ [ferd] vezninde) Hâlis ve bî-gışş olan nesneye denir, hattâ حُبٌّ صَرْدٌ [hubbun sardun] lâ-li-garazin olan muhabbettir ve minhu tekûlu: أُحِبُّكَ حُبًّا صَرْدًا أَيْ خَالِصًا Ve dağların mürtefi’ olan yerine denir. Ve mızrak yalmanlarını mızrağa kaktıkları perçîne denir. Ve 'asker-i 'azîme denir ve bunda fethateynle de lügattir. Ve صَرْدٌ [sard] Soğuğa denir, serd-i Fârisî mu’arrebidir. Ve صَرْدٌ [sard] Masdar olur, oku attığı nesneye geçirmek ma’nâsına; yukâlu: صَرَدَ السَّهْمَ الرَّامِي صَرْدًا مِنَ الْبَابِ اْلأَوَّلِ إِذَا أَنْفَذَهُ

اَلصَّرَدُ [es-sarad] (fethateynle) Tîz üşümek ma’nâsınadır; yukâlu: صَرِدَ الرَّجُلُ صَرَدًا مِنَ الْبَابِ الرَّابِعِ إِذَا وَجَدَ الْبَرْدَ سَرِيعًا Ve atın eyer gelen yeri yağır olmak ma’nâsınadır; yukâlu: صَرِدَ الْفَرَسُ إِذَا دَبِرَ مَوْضِعُ السَّرْجِ مِنْهُ فَهُوَ دَبِرٌ Ve tulumdan sütü yaydıkta kere yağı toplanmayıp pâre pâre çıkmak ma’nâsınadır; yukâlu: صَرِدَ السِّقَاءُ إِذَا خَرَجَ زُبْدُهُ مُتَقَطَّعًا Ve gönül bir nesneden soğuyup fârig olmak ma’nâsına müsta’meldir; tekûlu: صَرِدَ قَلْبِي عَنْهُ إِذَا انْتَهَى Ve ok nişândan hatâ eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: صَرِدَ السَّهْمُ إِذَا أَخْطَأَ Ve okun yalmanı atılan şey’e işleyip geçmek ma’nâsına olmakla zıdd olur; yukâlu: صَرِدَ السَّهْمَ إِذَا نَفَذَ حَدَّهُ Lâkin zıddiyyeti manzûrün fîhtir.

اَلشَّارِدُ [eş-şârid] ve اَلشَّرُودُ [eş-şerûd] (صَبُورٌ [sabûr] vezninde) شُرُودٌ [şurûd]dan sıfattır. شَارِدٌ [şârid]in cem’i شَرَدٌ [şered] gelir fethateynle, خَدَمٌ [hadem] ve خَادِمٌ [hâdim] gibi. Ve شَرُودٌ [şurûd]un cem’i شُرُدٌ [şurud] gelir zammeteynle, زَبُورٌ [zebûr] ve زُبُرٌ [zubur] gibi. Ve شُرُودٌ [şurûd] Beyne’ş-şu’arâ’ pek matbû’ ve nekre ve nâdire olduğundan darb-ı mesel gibi diyâr-be-diyâr münteşir olan eş’âra ıtlâk olunur; yukâlu: “قَافِيَةٌ شَرُودٌ” أَيْ سَائِرَةٌ فِي الْبِلاَدِ Burada kâfiyeden murâd şi’rdir, külliyyet ve cüz’iyyet 'alâkasına mebnîdir.

a. (pl. صرود, fem. صردە) Cold.