(a. i. şems’in c.) : şemsler, güneşler.

is. cm. ar. fd: şems. Bkz. شمس şems.

اَلشَّمُوصُ [eş-şemûs] شَمُوسٌ [şemûs] vezninde ve mürâdifidir ki camız dâbbeye denir.

اَلشُّمُوسُ [eş-şumûs] (جُلُوسٌ [culûs] vezninde) ve اَلشِّمَاسُ [eş-şimâs] (كِتَابٌ [kitâb] vezninde) Dâbbe kısmı serkeş olmakla üzerine adam bindirmez olmak ma’nâsınadır; yukâlu: شَمَسَ الْفَرَسُ شُمُوسًا وَشِمَاسًا مِنَ الْبَابِ اْلأَوَّلِ إِذَا مَنَعَ ظَهْرَهُ Şârih der ki Zemahşerî لاَ يَكَادُ يَسْتَقِرُّ ‘ibâretiyle tefsîr eylemekle şems-i semâ’ bundan me’hûz olur. İntehâ.

a. 1. Intractable (horse), that will not be ridden. 2. Unsociable, disagreeable. 3. (A woman) averse from love.

s. pl. of شمس Suns.

vn. & s. 1. A horse’s being intractable and refusing to be ridden. 2. A man’s being unsociable. 3. A woman’s beiog averse from love.

اَلشَّمُوسُ [eş-şemûs] (şîn’in fethi ve mîm’in zammıyla) Serkeş olan at; yukâlu: فَرَسٌ شَمُوسٌ وَبِهِ شِمَاسٌ وَرَجُلٌ شَمُوسٌ أَيْ صَعْبُ الْخُلُقِ وَلَا تَقُلْ شَمُوصٌ

اَلشُّمُوسُ [eş-şumûs] (zammeteynle) شَمْسٌ [şems]in cem’i, güneşler ma’nâsına gûyâ ki شَمْسٌ [şems]in her cânibin bir güneş i’tibâr etmişlerdir, nitekim مَفْرِقٌ [mefrik]in cem’inde مَفَارِقُ [mefârik] demişlerdir her cânibin bir مَفْرِقٌ [mefrik] i’tibâr etmekle. Ve مَفْرِقٌ [mefrik] başın tepesidir. Ve شُمُوسٌ [şumûs] Masdar dahi gelir at serkeşlik etmek ma’nâsına; yukâlu: شَمَسَ الْفَرَسُ شُمُوسًا إِذَا مَنَعَ ظَهْرَهَ Ya’nî binmeğe yâhûd yük vurmağa komasa.