اَلشَّذُّ [eş-şezz] (şîn’in fethi ve zâl’ın teşdîdiyle) ve اَلشُّذُوذُ [eş-şuzûz] (قُعُودٌ [ku’ûd] vezninde) Bir tâ’ifenin içinden çıkıp başkaca olmak ma’nâsınadır; yukâlu: شَذَّ الشَّيْءُ شَذًّا وَشُذُوذًا مِنَ الْبَابِ اْلأَوَّلِ وَالثَّانِي إِذَا نَدُرَ عَنِ الْجُمْهُورِ Ma’lûm ola ki Muzhir’in beyânına göre şuzûz, ıttırâd mukâbilidir. Ve kelâm-ı ‘Arabda şuzûz ve ıttırâd dört gûnedir: Evvel kıyâs ve isti’mâlde ma’an muttarid olur ve gâyet-i matlûbe budur, meselâ ضَرَبْتُ زَيْدًا وَقَامَ عَمْرٌو gibi. Sânî kıyâsta muttarid ve isti’mâlde şâzz olur, meselâ; يَذَرُ ve يَدَعُ kelimelerinin mâzîleri gibi. Sâlis isti’mâlde muttarid ve kıyâsta şâzz olur; meselâ أَخْوَصَ الرِّمْثَ ve اسْتَصْوَبْتُ اْلأَمْرَ gibi ki vâv, elife kalb olunmamıştır. Râbi’ kıyâs ve isti’mâlde ma’an şâzz olur; مَقْوُودٌ ve مَعْوُودٌ kelimeleri gibi, vâveynledir; bununla aslâ ihticâc olunmaz, zîrâ bunda asleyn mefkûddur. Ve kıyâsta şâzz ve isti’mâlde muttarıd olanla istidlâl sahîhtir. Ve isti’mâlde şâzz ve kıyâsta muttarid olanla temhîd-i usûl bâbında ihticâc sahîh değildir, zîrâ re’sen merfûz menzilindedir. Ve ba’zen şâ’irin ona rücû’u câ’izdir, أَجْلَلُ kelimesi gibi. intehâ. Ve شَذٌّ [şezz] kelimesi müte’addî olur, cumhûrdan ayırıp başkaca kılmak ma’nâsına; yukâlu: شَذَّهُ شَذًّا كَمَدَّهُ لاَ غَيْرُ يَعْنِي مِنَ الْبَابِ اْلأَوَّلِ لاَ مِنَ الثَّانِي إِذَا نَدَرَهُ عَنْ جُمْهُورِهِ