vn. 1. A putting out an eye. 2. A cleaning out a well, etc., of accumulated mud.

s. (n. u. سملە) Small remnants of liquid, etc., in the bottom of wells, vessels, etc.

اَلسَّمَلُ [es-semel] (fethateynle) Eski bez; yukâlu: ثَوْبٌ أَسْمَالٌ كَمَا قَالُوا رُمْحٌ أَقْصَادٌ وَبُرْمَةٌ أَعْشَارٌ Ya’nî cem’ müfrede sıfât vâki ‘olur, eczâ’ i’tibâriyle, ya’nî bezin her cüz’ünde hicrânı vardır, gönderin her cüz’ünde sınıklığı ve çömleğin her cüz’ünde şikesteliği olduğu gibi.

اَلسَّمْلُ [es-seml] (sîn’in fethi ve mîm’in sükûnuyla) Kızmış demirle gözin çıkarmak; yukâlu: سُمِلَتْ عَيْنُهُ تُسْمَلُ إِذَا فُقِئَتْ بِحَدِيدَةٍ مُحْمَاةٍ Bir a’râbî eyitti: Bizim ceddimiz bir kimsenin gözin çıkardığı için bize Benî Semmâl derler. Bu takrîrden şöyle fehm olunur ki سَمْلٌ [seml] mutlakan göz çıkarmağa ıtlâk oluna. Ve سَمْلٌ [seml] Bir cemâ’atin mâ-beynin ıslâh etmeğe dahi derler; tekûlu: سَمَلْتُ بَيْنَ الْقَوْمِ سَمْلًا إِذَا أَصْلَحْتَ بَيْنَهُمْ Ve سَمْلٌ [seml] Havuzu arıtmağa dahi derler; tekûlu: سَمَلْتُ الْحَوْضَ إِذَا نَقَّيْتَهُ مِنَ الْحَمْأَةِ وَالطِّينِ Ve حَمْأَةٌ [ham’et] hâ’-i mühmele ile karabalçığa derler.