(f. i.) : 1) irin. 2) Roma’nın bir adı. rîm-i âhen : demir boku. rîm-i asel : bal mumu.

i. Vaktiyle lisân-ı avâmda Roma şehrine verilen isim olup Papa’ya da Rimpapa derlerdi.

اَلرَّيْمُ [er-reym] (râ’nın fethiyle) Artık, fazl ve ziyâde ma’nâsınadır; yukâlu: لَهُ عَلَى هَذَا رَيْمٌ أَيْ فَضْلٌ Ve ‘ilâve ma’nâsınadır ki yükü dâbbeye çattıktan sonra iki denk aralığına vaz’ olunan bir mikdârca fazlaya denir, Türkîde serbâr-ı Fârisî muharrefi zelber ta’bîr olunur; yukâlu: اَلرَّيْمُ أَثْقَلُ عَلَى الدَّوَابِّ مِنَ الْحَمْلِ أَيِ الْعِلَاوَةُ Ve hurde dağlara denir. Ve kabr ve mezâra denir, 'alâ-kavlin kabrin vasatına denir. Ve bir nesneden ıraklaşmak ma’nâsınadır; yukâlu: رَامَهُ يَرِيمُهُ رَيْمًا إِذَا تَبَاعَدَ عَنْهُ Ve رَيْمٌ [reym] Hâlis ak olan âhûya denir, niteki mehmûzen رَأْمٌ [re’m] dahi denir. Ve gündüzün karanlık kavuşunca kadar âhir vaktine denir; yukâlu: قَدْ بَقِيَ رَيْمٌ مِنَ النَّهَارِ وَهُوَ آخِرُهُ إِلَى اخْتِلَافِ الظُّلْمَةِ Ve رَيْمٌ [reym] ve رَيَمَانٌ [reyemân] (fetehâtla) Yara onulmakla ağzı kavuşup bitişmek ma’nâsınadır; yukâlu: رَامَ الْجُرْحُ يَرِيمُ رَيْمًا وَرَيَمَانًا إِذَا انْضَمَّ فَمُهُ لِلْبُرْءِ Ve رَيْمٌ [reym] Devenin sırtında olan yükü bir tarafa doğru ağmak ma’nâsınadır; yukâlu: رَامَ حِمْلُ الْبَعِيرِ إِذَا مَالَ Ve deveyi boğazlayıp üleştirdikten sonra bâkî kalan hisseye denir, 'alâ-kavlin fazla kalan kemiğine denir ki boğazlayan kassâba verilir. Ve sâ’at-i tavîle ma’nâsınadır; yukâlu: مَضَى مِنَ اللَّيْلِ أَوِ النَّهَارِ رَيْمٌ أَيْ سَاعَةٌ طَوِيلَةٌ Ve pâye ve derece ma’nâsınadır; yukâlu: لَهُ رَيْمٌ رَفِيعٌ أَيْ دَرَجَةٌ Ve ayrılmak, بَرَاحٌ [berâh] ve زَوَالٌ [zevâl] ma’nâsınadır; tekûlu: مَا رِمْتُ أَفْعَلُ أَيْ مَا بَرِحْتُ وَتَقُولُ مَا رِمْتُ الْمَكَانَ وَمَا رِمْتُ مِنْهُ أَيْ مَا بَرِحْتُ Şârih der ki İbn Mâlik’in ‘indinde مَا رَامَ ef’âl-i nâkısadandır, كَانَ ve مَا دَامَ kelimelerinin ehavâtındandır, مَا بَرِحَ ve مَا زَالَ ma’nâsınadır, onlar gibi nefye mahsûstur. İntehâ. Ve kat’ ve iftirâk ma’nâsınadır; yukâlu: رِيمَ بِهِ إِذَا قُطِعَ

s. 1. Excess, redundancy. 2. A load added to a fair load.

vn. & s. 1. A load’s turning over on one side; being lopsided. 2. A leaving, abandoning, forsaking; abandonment; departure.

s. 1. Filth, impurity. 2. Dross, scoriae of a metal.

prop. n. Rome.