اَلرَّجَزُ [er-recez] (fethateynle) Buhûr-ı eş’ârdan bir nev’dir.

اَلرِّجْزُ [er-ricz] (râ’nın kesri ve cîm’in sükûnuyla) Necâset, رِجْسٌ [rics] gibi veznen ve ma’nen. Ve zamm-ı râ’yla dahi lügattır; ve kuri’e kavluhu ta’âlâ: ﴿وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ﴾ (المدثر 5) بِالضَّمِّ وَالْكَسْرِ Ve Mucâhid eyitti, رُجْزٌ [rucz] sanem ma’nâsınadır. Ve ammâ Bârî ta’âlânın ﴿رِجْزًا مِنَ السَّمَاءِ﴾ (البقرة 59) dediği kavlinde murâd 'azâbdır.

اَلرَّجَزُ [er-recez] (fethateynle) Şi’rden bir nev’dir ki vezni altı kerre müstef’ilündür. Hurûfu az ve eczâsı mütekârib olduğu için; رَجَزٌ [recez] ile tesmiye olundu; zikri âtî deveye mahsûs 'illet-i recezden me’hûzdur, zîrâ deve kısmı o 'illet sebebiyle müte’âkiben mürte’işü’l-akdâm olur. İmâm halîl 'indinde رَجَزٌ [recez] şi’rden ma’dûd değildir, belki insâf ve eslâs-ı ebyâttan 'ibârettir. Ve رَجَزٌ [recez] Deve kısmına mahsûs bir 'illet adıdır ki devenin ense tarafına ve sağrısına 'ârız olur; hareket eyledikte ayakları sık sık ra’şe-dâr olur, sonra açılır.

s. 1. Name of a disease in camels. 2. Name of a class of metres in poetry, used for ballads or ditties. It is primarily of six feet to the distich.

اَلرَّجْزُ [er-recz] (عَجْزٌ ['acz] vezninde) Ürcûze inşâd eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: رَجَزَ الرَّاجِزُ رَجْزًا مِنَ الْبَابِ اْلأَوَّلِ إِذَا أَنْشَدَ الْأُرْجُوزَةَ ve yukâlu: رَجَزَ بِهِ إِذَا أَنْشَدَهُ الْأُرْجُوزَةَ

iz. ar. ed. Aruzda mefâ‘ili bir mısrada üç kere müstef‘ilün’den ibâret vezin: bahr-i recez.

(a. i. c. : ercâz) : 1) azap. 2) puta tapma. 3) pislik [maddî, manevî]

(a. i.) : 1) ürcûze. (bkz. : bah r-i recez). 2) kaside tarzında ve recez vezninde yazılan şiir.

(a. i.) : (bkz. : ricz).

اَلرِّجْزُ [er-ricz] (râ’nın kesri ve zammıyla) Necis ve murdâra denir, قَذَرٌ [kazar] ma’nâsına; yukâlu: تَلَطَّخَ بِالرِّجْزِ أَيِ الْقَذَرِ Ve puta tapmaya denir; عِبَادَةُ أَوْثَانٍ ma’nâsına. Ve işkence ve 'azâb ma’nâsınadır. Ve şirk ma’nasınadır ki hâşâ vâhid-i bî-çûn celle şânuhu tarafına şerîk isnâd eylemektir; yukâlu: اِتَّقُوا مِنَ الرِّجْزِ أَيْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَالشِّرْكِ ve yukâlu: كَشَفَ اللهُ عَنْكَ الرِّجْزَ أَيِ الْعَذَابَ