اَلرَّجَزُ [er-recez] (fethateynle) Buhûr-ı eş’ârdan bir nev’dir.

اَلرِّجْزُ [er-ricz] (râ’nın kesri ve cîm’in sükûnuyla) Necâset, رِجْسٌ [rics] gibi veznen ve ma’nen. Ve zamm-ı râ’yla dahi lügattır; ve kuri’e kavluhu ta’âlâ: ﴿وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ﴾ (المدثر 5) بِالضَّمِّ وَالْكَسْرِ Ve Mucâhid eyitti, رُجْزٌ [rucz] sanem ma’nâsınadır. Ve ammâ Bârî ta’âlânın ﴿رِجْزًا مِنَ السَّمَاءِ﴾ (البقرة 59) dediği kavlinde murâd 'azâbdır.

اَلرَّجْزُ [er-recz] (عَجْزٌ ['acz] vezninde) Ürcûze inşâd eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: رَجَزَ الرَّاجِزُ رَجْزًا مِنَ الْبَابِ اْلأَوَّلِ إِذَا أَنْشَدَ الْأُرْجُوزَةَ ve yukâlu: رَجَزَ بِهِ إِذَا أَنْشَدَهُ الْأُرْجُوزَةَ

s. 1. Filth, dirt, an abomination. 2. Filthiness. 3. An idol. 4. Name of an idol. 5. The devil. 6. Diabolical suggestions or wiles. 7. The sin of believing in or worshiping gods beside the one true God. 8. A sin, a crime, an offence.

اَلرِّجْزُ [er-ricz] (râ’nın kesri ve zammıyla) Necis ve murdâra denir, قَذَرٌ [kazar] ma’nâsına; yukâlu: تَلَطَّخَ بِالرِّجْزِ أَيِ الْقَذَرِ Ve puta tapmaya denir; عِبَادَةُ أَوْثَانٍ ma’nâsına. Ve işkence ve 'azâb ma’nâsınadır. Ve şirk ma’nasınadır ki hâşâ vâhid-i bî-çûn celle şânuhu tarafına şerîk isnâd eylemektir; yukâlu: اِتَّقُوا مِنَ الرِّجْزِ أَيْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَالشِّرْكِ ve yukâlu: كَشَفَ اللهُ عَنْكَ الرِّجْزَ أَيِ الْعَذَابَ

اَلرَّجَزُ [er-recez] (fethateynle) Şi’rden bir nev’dir ki vezni altı kerre müstef’ilündür. Hurûfu az ve eczâsı mütekârib olduğu için; رَجَزٌ [recez] ile tesmiye olundu; zikri âtî deveye mahsûs 'illet-i recezden me’hûzdur, zîrâ deve kısmı o 'illet sebebiyle müte’âkiben mürte’işü’l-akdâm olur. İmâm halîl 'indinde رَجَزٌ [recez] şi’rden ma’dûd değildir, belki insâf ve eslâs-ı ebyâttan 'ibârettir. Ve رَجَزٌ [recez] Deve kısmına mahsûs bir 'illet adıdır ki devenin ense tarafına ve sağrısına 'ârız olur; hareket eyledikte ayakları sık sık ra’şe-dâr olur, sonra açılır.

(a. i. c. : ercâz) : 1) azap. 2) puta tapma. 3) pislik [maddî, manevî]

(a. i.) : 1) ürcûze. (bkz. : bah r-i recez). 2) kaside tarzında ve recez vezninde yazılan şiir.

iz. ar. ed. Aruzda mefâ‘ili bir mısrada üç kere müstef‘ilün’den ibâret vezin: bahr-i recez.

s. 1. Name of a disease in camels. 2. Name of a class of metres in poetry, used for ballads or ditties. It is primarily of six feet to the distich.