(a. i. zât’ın c.) : kişiler, şahıslar, kimseler.

is. cm. ar. fd: zât. bkz. ات zât.

s., pl. of ذات 1. Feminine possessors; things endued with (so and so). 2. (philos.) Substances; essences. 3. Selves. 4. Persons, individuals; especially, personages.

ذَوَاتُ [zevât] (fethateynle) Cem’i; tekûlu: مَرَرْتُ بِرَجُلٍ ذِي مَالٍ وَبِامْرَأَةٍ ذَاتِ مَالٍ وَبِرَجُلَيْنِ ذَوَيْ مَالٍ بِفَتْحِ الْوَاوِ كَمَا قَالَ اللهُ تَعَالَى ﴿وَأَشْهِدُوا ذَوَيْ عَدْلٍ مِنْكُمْ﴾ (الطلاق 2) وَبِرِجَالٍ ذَوِي مَالٍ بِكَسْرِ الْوَاوِ وَنِسْوَةٍ ذَوَاتِ مَالٍ ve tekûlu: يَا ذَوَاتِ الْجِمَامِ Ve جِمَامٌ [cimâm] cîm’le, dolu kîleye derler ve baştan inen saça dahi derler, zülüf ve gîsû ma’nâsına, pes ذَا [zâ]nın cem’inde tâ’yı mahall-i nasbda meksûr edersin, مُسْلِمَاتٌ [muslimât]ta meksûr ettiğin gibi, zîrâ bunun aslı hâ-i te’nîstir, hattâ müfredi üzerine vakf olunsa ذَاهْ [zâh] dersin lâkin hâlet-i vaslda tâ olur. Ve ذُو [zû]nun aslı ذَوًى [zevâ]dır, عَصًى ['asâ] gibi. Ve عَصًى ['asâ] gibi olmasına 'Arabların هَاتَانِ ذَوَاتَا مَالٍ dedikleri delâlet eder. Kâlallâhu ta’âlâ: ﴿ذَوَاتَا أَفْنَانٍ﴾ (الرحمن 48) فِي التَّثْنِيَةِ Cevherî eydür: ذَوَاتَا kelimesinin elifi vâv’dan kalb olunmuştur, müfredi aslında عَصًى ['asâ] gibi ذَوًى [zevâ] olup tesniyesinde عَصَوَانِ [‘asavâni] gibi ذَوَوَانِ olmak lâzım olduğundan ötürü vâveyn cem’ olmasın diye 'ayne’l-fi’li hazf olunduktan sonra ذَوًا bâkî kalmıştır tenvînle, ba’dehu izâfetle tenvîn sâkıt olup ذُو olmuştur; tekûlu: هَذَا ذُو مَالٍ كَمَا تَقُولُ فُو زَيْدٍ وَفَا زَيْدٍ فَإِذَا أَفْرَدْتَ قُلْتَ هَذَا فَمٌ Ve kaçan ذُو kelimesiyle bir kimseyi tesmiye kılsan هَذَا ذَوًى قَدْ أَقْبَلَ dersin hazf olunan harfi redd etmekle zîrâ bir ism iki harf üzerine olup onun âhiri harf-i lîn olmak câ’iz değildir tenvînle âhiri hazf olundukta harf-i vâhid üzere kalmak lâzım olduğu için.