(a. i.) : küp, büyük küp.

hc. [iltihâk ettiği kelimenin hecelerine göre “د dal”ın fethası hafif veya sakil telaffuz olunur. 1. İbtidâ beyân eder: İstanbul’dan Edirne’ye kadar; evden çıkmak; gökten düşmek; yerden kalkmak. 2. Mürûr ve ubûr beyân eder: buradan geçti, karadan geldim; denizden gideceğim; önden, arkadan, yandan gidiyordum. 3. Failiyyet ve sudûr ve hudûs beyân eder: bu iyiliği sizden bilirim; bu mektup kimden geldi? bu haber nereden çıktı? 4. Sebebiyet ve illet beyân eder: sıtmadan mustariptir; hummadan vefât etti; cehâletinden öyle söylüyor; yağmur yağmadığından ekinler yandı; bu iş neden böyle oldu? 5. Bir şeyin neden mamûl olduğunu gösterir: taştan bir köprü; tahtadan kaşık. 6. Külliyet ve cüz’iyyet yani bir küllden cüz olduğuna delâlet eder: ulemâdan bir zât; tüccârdan iki kişi. 7. Efdaliyyet beyân eder yani müfaddalun-minhe girer: salon yatak odasından büyüktür; bundan iyi şey olmaz. 8. Zamanca sebk ve ibtidâ beyân eder: ben evvelden bilirdim; bu iş eskiden böyledir; onlar dünden geldi; yarından biz hazırlanalım; müsvedde çoktan hazırdır. 9. Tarz ve üslûp beyân eder: toptan = mecmûan; açıktan = zâhiren; birden = defaten. Bir defada; en azdan = ekallî; gizliden = hafiyyen; temelden = esâsen, baştan = re’sen; yeniden = müceddiden, ez-ser-i nevi; ezberden = ezber olarak.

s. For دڭ den q. v.

s. (pl. دنان) A large jar with a tapering bottom.