(a. i.) : 1) son, nihayet. 2) bitme, tükenme.

iz. ar. 1. Bitme, tükenme, pâyâna erme, tamam. 2. Son, nihâyet, pâyân: hitâm bulmak, hitâma ermek = bitmek: hitâm vermek = bitirmek.

اَلْخِطَامُ [el-hitâm] (كِتَابٌ [kitâb] vezninde) Masdardır ki zikr olundu. Ve yaya geçirilen şey’e denir, kiriş olsun ibrîşim ve kaytan makûlesi olsun. Ve hâssaten yayın kirişine ıtlâk olunur. Ve deveyi yedmek için burnuna geçirilen nesneye denir ki yular ta’bîr olunur, gerek ip ve gerek kayış ve lîf makûlesi olsun;cem’i خُطُمٌ [hutum] gelir, كُتُبٌ [kutub] vezninde; yukâlu: وَضَعَ عَلَى الْبَعِيرِ خِطَامَهُ وَهُوَ مَا وُضِعَ فِي أَنْفِهِ لِيُقْتَادَ بِهِ Şârih der ki İbn Esîr خِطَامٌ [hitâm] ile زِمَامٌ [zimâm]ı bu gûne fark eyledi ki خِطَامٌ [hitâm] zikr olunan uzun yulara denir ve زِمَامٌ [zimâm] burnuna geçirdikleri ince ipten halkaya denir ki yuları ona geçirirler. İntehâ. Ve خِطَامٌ [hitâm] Bir gûne damga ismidir ki devenin burnuna yâhûd arkurudan yanağına doğru yüzüne basılır ve gâh bir ve gâhca iki dâne basarlar; ve minhu yukâlu: جَمَلٌ مَخْطُومُ خِطَامٍ أَوْ خِطَامَيْنِ بِالْإِضَافَةِ

s. 1. A seal, a signet. 2. An impression made with a seal. 3. The hymen. 4. The last in a series; an end, a completion. 5. A ridge around the articular surface of a long bone. 6. (mystics) The utmost grade attained by a saint, with the power of working miracles.

اَلْخِتَامُ [el-hitâm] (hâ’nın kesriyle) Şol balçıktır ki bir nesneyi onunla mührlerler. Ve خِتَامٌ [hitâm] Âhir ma’nâsına dahi gelir. Kâlallâhu ta’âlâ: ﴿خِتَامُهُ مِسْكٌ﴾ (المطففين، 26) أَيْ آخِرُهُ لِأَنَّ آخِرَ مَا يَجِدُونَهُ رَائِحَةُ الْمِسْكِ