s. (fem. & n. u. حمامە) The wood-pigeon; also, the domestic pigeon.

vulg. hamam, 1. A place for bathing, a hot-bath, a Turkish bath. 2. Any receptacle used for bathing in. 3. An act of bathing.

اَلْحَمَّامُ [el-hammâm] (شَدَّادٌ [şeddâd] vezninde) دِيمَاسٌ [dîmâs] ma’nâsınadır ki lisânımızda dahi hammâm ta’bîr olunan mahall-i igtisâlin ismidir, Fârisîde germ-âbe denir. Ve حَمَّامٌ [hammâm] lafzı müzekkerdir;cem’i حَمَّامَاتٌ [hammâmât]tır, lâkin Misbâh’ta mersûmdur ki حَمَّامٌ [hammâm] lafzında te’nîs aglebdir, onun için cem’i kıyâs üzere حَمَّامَاتٌ [hammâmât] gelir, pes müzekkerin cem’i hilâf-ı kıyâs olur. Ve zâhiren te’nîsi بُقْعَةٌ [buk’at] tasavvuruna mebnîdir. Ve letâ’iftendir ki üdebâdan biriهَذِهِ الْحَمَّامُ 'ibâretiyle mü’ennesen îrâd eylemekle muhâtab حَمَّامٌ [hammâm] müzekkerdir, niçin te’nîse münharif oldunuz diye istifsâr eylediğinde nisvân hammâmını murâd eyledim diye cevâb vermiştir. Ve âdâbdandır ki hammâmdan çıkan adama طَابَ حَمَّامُكَ demek câ’iz değildir, zîrâ o hammâma du’â olur, belki طَابَتْ حِمَّتُكَ denir ki hâ’nın kesriyle hammâmlanmak yâhûd ter ma’nâsınadır yâhûd طَابَ حَمِيمُكَ demek gerektir, zîrâ hastanın teri bed râyiha ve sağın teri hoş-bû olmakla dâ’imâ sıhhat ve 'âfiyet ola demekten kinâye olur. Ve Ebu’l-hasen el-hammâmî mukri’ü’l-kur’ân’dır.

s. vulg. for A. حمام hammâm, q. v.

اَلْحِمَامُ [el-himâm] (كِتَابٌ [kitâb] vezninde) İsmdir, قَضَاءُ الْمَوْتِ وَقَدَرُهُ ma’nâsınadır. Kâle’ş-şârih ve minhu şi’ru İbn Revâha: “هَذَا حِمَامُ الْمَوْتِ قَدْ صَلِيتِ” أَيْ قَضُاؤُهُ وَقَدَرُهُ Burada مَوْتٌ [mevt] makzî ve mukadder ma’nâsına dahi muhtemeldir. Fi’l-asl takdîr ma’nâsına masdar olmakla mef’ûl ma’nâsına olur.

اَلْحَمَامُ [el-hamâm] (سَحَابٌ [sehâb] vezninde) Yabanî güvercin kuşuna denir ki büyûta me’lûf olmaz; 'alâ-kavlin mutlakan gerdanı mutavvak olan kuşa denir, güvercin ve kumru ve üveyik gibi;müfredi حَمَامَةٌ [hamâmet]tir, hâ-i vahdetle;حَيَّةٌ [hayyet] lafzı gibi müzekker ve mü’ennese حَمَامَةٌ [hamâmet] ıtlâk olunur, erkeğine حَمَامٌ denmez,cem’i حَمَائِمُ [hamâ’im] gelir. Şârih der ki mü’ellif يَمَامَةٌ [yemâmet]i dahi yabanî güvercin ile beyân eyledi, lâkin ekser-i ehl-i lügat 'indinde حَمَامَةٌ [hamâmet] ehlî ve يَمَامَةٌ [yemâmet] yabanî güvercin ile müfesserdir. İntehâ.

iz. ar. Güvercin. n.

(a. i.) : hamam, banyo.

iz. ar. Yıkanacak yer: sıcak hammam: deniz hammamı; hammama girmek.

اَلْهُمَامُ [el-humâm] (غُرَابٌ [gurâb] vezninde) Hörgüçten erimiş yağa denir. Ve kardan eriyip akan suya denir. Ve 'azîmü’l-himmet ve kaviyyü’l-'azîmet padişaha ve vâlîye denir; yukâlu: مَلِكٌ هُمَامٌ أَيْ عَظِيمُ الْهِمَّةِ Ve nefsinde bahâdır olup sehî ve civân-merd olan seyyid ve zî-şân adama denir ve bu ricâle mahsûs vasftır, cem’i هِمَامٌ [himâm] gelir, كِتَابٌ [kitâb] vezninde; yukâlu: رَجُلٌ هُمَامٌ أَيْ سَيِّدٌ شُجَاعٌ سَخِيٌّ Ve هُمَامٌ [humâm] Arslana denir. Ve Zebbân b. Ka’b’ın feresi ismidir.