اَلثَّلْثُ [es-sels] (sâ’nın fethiyle) Bir kimsenin mâlının üçte birin almak; tekûlu: ثَلَثْتُ الْقَوْمَ أَثْلُثُهُمْ مِنَ الْبَابِ الْأَوَّلِ إِذَا أَخَذْتَ ثُلْثَ أَمْوَالِهِمْ وَإِذَا قُلْتَ أَثْلِثُهُمْ بِالْكَسْرِ مِنَ الْبَابِ الثَّانِي يَكُونُ الْمَعْنَى كُنْتُ ثَالِثَهُمْ أَوْ كَمَّلْتُهُمْ ثَلَاثَةً بِنَفْسِي إِلَّا أَنَّكَ تَفْتَحُ أَرْبَعُهُمْ وَأَسْبَعُهُمْ فِيهِمَا جَمِيعًا لِمَكَانِ الْعَيْنِ وَتَقُولُ كَانُوا تِسْعَةً وَعِشْرِينَ فَثَلَثْتُهُمْ أَيْ صِرْتُ بِهِمْ تَمَامَ ثَلَاثِينَ وَكَانُوا تِسْعَةً وَثَلَاثِينَ فَرَبَعْتُهُمْ مِثْلُ لَفْظِ الثَّلَاثَةِ وَالْأَرْبَعَةِ كَذَلِكَ إِلَى الْمِائَةِ Ya’nî ثَلَاثِينَ [selâsîn] lafzında ve أَرْبَعِينَ [erba’în] lafzına ثَلَثَهُ ve أَرْبَعَهُ dediğin gibi dersin yüze varınca.

اَلثِّلْثُ [es-sils] (sâ’nın kesriyle ve lâm’ın sükûnuyla) Üç günde bir suvarmak min kavlihim: هُوَ يَسْقِي نَخْلَهُ الثِّلْثَ Ya’nî ağacı üç günde bir suvarır. Ve bu suvarma eşcâr kısmına mahsûstur, davar suvarmada ثِلْثٌ [sils] yoktur, zîrâ deve yâ her gün yâ gün aşırı yâ dördüncü gün yâ beşinci gün suvarılır, عِشْرٌ ['işr]e varınca; ya’nî onuncu güne varınca. Pes davar suvarmada رِفْتٌ [rift] [ve] غِبٌّ [gibb] [ve] خِمْسٌ [hims] derler ثِلْثٌ demezler. Ve رِفْتٌ [rift] râ’nın kesriyle her gün suvarmağa ve غِبٌّ [gibb] gayn’ın kesriyle gün aşırı suvarmağa derler.

اَلثُّلْثُ [es-suls] (sâ’nın zammı ve lâm’ın sükûnuyla ve zammeteynle) Üç cüz’den bir cüz’e denir ki üçte bir ta’bîr olunur; tesniyesinde ثُلْثَانِ [sulsân] ve cem’inde أَثْلاَثُ [eslâs] denir.

vulg. sülüs, (dual ثلثثان , pl. اثلاث) 1. A third, the third part. 2. A kind of old Polish silver coin, one third of a piaster in value. 3. A kind of large-text Arabic writing.

s. As ثلاث sülâsa, q. v.

اَلثِّلْثُ [es-sils] (sâ’nın kesriyle) Ağacı ve ekini üç günde bir kerre suvarmağa denir ki buna mahsûstur; yukâlu: سَقَى نَخْلَهُ أَوْ زَرْعَهُ الثِّلْثَ أَيْ بَعْدَ الثُّنْيَا يَعْنِي مَرَّةً فِي ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ Ve ثِلْثٌ [sils] Nâkanın üçüncü yavrusuna denir. Pes Cevherî’nin وَلاَ يُسْتَعْمَلُ إِلاَّ فِي اْلأَوَّلِ kavli manzûr-fîhtir, lâkin Cevherî ma’nâ-yı evvele hasr eylemeyip belki bu suvarmak ağaç ve ekin kısmına mahsûstur, devâbb suvarmakta isti’mâl olunmaz demekle i’tirâz-ı mezkûr nâ-becâdır. Ve bu i’tirâz ba’zı nüshalardan sâkıttır.

ad. ar. Üçte bir, bir cisim veya miktarın üç kısımdan biri: günün sülüsünü mütâlaâya hasretmiştir. ≡ iz. ar. Nesh hattına benzer maʻrûf bir cins kalın yazı.

(a. i.) : 1) üçte bir. 2) (bkz : hatt-ı sülüs).

اَلسَّلْسُ [es-sels] (sîn’in fethi ve lâm’ın sükûnuyla) Şol ipe denir ki ona küçük kızlar beyâz boncuk dizip kılâde ederler, 'alâ-kavlin küpeye denir.

s. 1. A man or beast third born of its mother. 2. A third day or night (first and third included).