(a. i. c. : tecrîdât) : 1) soyma, soyulma. 2) ayırma, bir tarafta tutma. a. tas. her şeyden el ayak çekip Allah’a yönelme. Ehl-i tecrîd (dünyâsından geçmiş olan) dervişler. 4) fels. soyutlama, fr. abstraction. 5) fiz * yalıtma, fr. isolation. 6) ed. bir şâirin kendini mücerred bir şahıs, yânî ayrı bir adam farzederek ona h i tabetmesi, (bkz. : hitâb).

iz. ar. [cered’den ms. tef’îl] 1. Soyma, ta’riye etme. 2. Bir tarafta tutmak, ayırmak. 3. Mâsivâyı kalp ve zihinden ihrâc ve teb’îdle cenâb-ı hakk’a rabt-ı kalb etme: ehl-i tecrîd.

اَلتَّجْرِيدُ [et-tecrîd] (تَفْعِيلٌ [tef’îl] vezninde) Kuraklık yeri nebâttan hâlî kılmak ma’nâsınadır; yukâlu: جَرَّدَ الْقَحْطُ الْأَرْضَ إِذَا جَعَلَهَا جَرْدَاءَ Ve bir nesnenin kışrını soymak ma’nâsınadır; yukâlu: جَرَّدَ الْعُودَ إِذَا قَشَرَهُ Ve derinin tüylerini koparıp kavlatmak ma’nâsınadır; yukâlu: جَرَّدَ الْجِلْدَ إِذَا نَزَعَ شَعْرَهُ Ve istediği nesneden mahrûm olmak yâhûd ma’a’l-kerâha nâ’il olmak ma’nâsınadır, جَرْدٌ [cerd] gibi; yukâlu: جَرَّدَ الْقَوْمَ إِذَا سَأَلَهُمْ فَمَنَعُوهُ أَوْ أَعْطَوْهُ كَارِهِينَ Ve soyup çıplatmak ma’nâsınadır; yukâlu: جَرَّدَ زَيْدًا مِنْ ثَوْبِهِ إِذَا عَرَّاهُ Ve pamuğu hallâclamak ma’nâsınadır; yukâlu: جَرَّدَ الْقُطْنَ إِذَا حَلَجَهُ Ve kılıcı kınından sıyırmak ma’nâsınadır; yukâlu: جَرَّدَ السَّيْفَ إِذَا سَلَّهُ Ve yazıyı nokta ve i’râb makûlesi zâbıtadan hâlî yazmak ma’nâsınadır; yukâlu: جَرَّدَ الْكِتَابَةَ إِذَا لَمْ يَضْبِطْهُ Ve hacc-ı kırân eylemeyip hacc-ı ifrâd eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: جَرَّدَ الْحَجَّ إِذَا أَفْرَدَهُ وَلَمْ يَقْرِنْ Ve köhne esvâb giymek ma’nâsınadır; yukâlu: جَرَّدَ الرَّجُلُ إِذَا لَبِسَ الْجُرُودَ أَيِ الْخُلْقَانَ

vn. 1. A stripping of clothes, a denuding. 2. An uncovering, a baring. 3. A drawing a sword. 4. A writing characters without the diacritical dots. 5. A separating. 6. A performing the pilgrimage (حج) at Mekka without performing the supererogatory visit (عمرە) at the same time. 7. A separating the performance of the pilgrimage from all other objects and desires. 8. An abstracting a thing so that it shall not be connected with anything else; abstraction. 9. (rhet.) An employing any one of the various figures of speech known by the name of تجرید (q.v. below). 10. A devotee’s divesting himself of all worldly concerns, devoting himself to religious contemflation; contemplative abstraction. 11. (Arab. gram.) A word’s being free from governing words.

s. 1. (Arabic prosody) The construction of a rhyme (called قافیۀ مجرد) in which neither ردف redif nor تأسیس tesîs long vowelletters exist. 2. (Arab. rhetoric) The use of a word with only a part of its usual significance; also, a separating, for emphasis, a special thing from its general class by the word and; also, certain special uses of prepositions. 3. A metaphor in which a circumstance occurs which is inapplicable to the representative subject, although applicable to the principal; also the word or phrase which by being thus marphcable, partly strips the sentence of its metaphorical character.