(a. i. üss’den. c. te’sîsât) : esas koma, temel atma, kurma; kuruluş,

iz. ar. cm. te’sîsât. [üss’den ms. tef’îl.] Temelleştirme, temel atma, yapma, kurma: bir mektep te’sîs etmek; binâ-yı devleti te’sîs eden ≡ cm. Kurulmuş, yapılmış ebniye ve dâireler, mü’essesât: te’sîsât-ı nâfia; te’sîsât-ı vakfiye, hayriye.

اَلتَّأْسِيسُ [et-te’sîs] (تَفْعِيلٌ [tef’îl] vezninde) Binâ olunacak hânenin hudûdunu beyân ile temel yapıp kaldırmak ma’nâsınadır ki temel bırakmak ta’bîr olunur; yukâlu: أَسَّسَ دَارَهُ إِذَا بَيَّنَ حُدُودَهَا وَرَفَعَ قَوَاعِدَهَا وَبَنَى أَصْلَهَا Ve تَأْسِيسٌ [te’sîs] Ehl-i ‘arûz ıstılâhında kâfiye vâki’ olan kelimede kâ’in şol elif harfine denir ki onunla revî olan harfin beyninde hemân bir harf vâki’ ola; niteki Nâbiga ez-zubyânî nâm şâ’irin işbu: hكِلِينِي لِهَمٍّ يَا أُمَيْمَةُ نَاصِبِ || وَلَيْلٍ أُقَاسِيهِ بَطِيءِ الْكَوَاكِبِh beytinde vâki’ نَاصِب ve كَوَاكِب kelimelerinde olan elif gibi. Ve 'inde’l-ba’z تَأْسِيسٌ [te’sîs] kâfiye harfine ıtlâk olunur ki dahîlden mukaddem zikr olunur, zikr olunan elif gibi.

vn. 1. A laying a foundation. 2. A basing a matter upon something. 3. (with the sect calledسبعیە ) A confirming a neophyte in the opinions of the sect by arguments suited to his tastes. 4. (in poetry) A making the dotted letters of a line of poetry to be of the inferiorly-dotted class.

s. 1. (in prosody) A long vowel-letter ا, included in the rhyme of a verse in such manner that between it and the rhyming letter, there is but one letter. 2. (rhetoric) A word such that, if omitted, its sense would not be indicated, (in distinction from a word used simply to corroborate another word). 3. (pl. تأسیسات) (astrology) Any one of the critical or unlucky points; i. e., the 12th 45th 90th 130th 138th 222d, 230th , 270th, 315th, or 348th degree; of the moon’s orbit, reckoned from the point of true conjuction.