اَلشَّامَةُ [eş-şâmet] (حَالَةٌ [hâlet] vezninde) Bedende şol nişân ve noktaya denir ki sâ’ir a’zânın levnine muhâlif ola, Türkîde ben ve benek ve Fârisîde hâl denir; cem’i شَامٌ [şâm] ve شَامَاتٌ [şâmât] gelir. Ve Muhammed b. Muhammed ve Muhammed b. İsmâ’îl eş-Şâmâtiyyân muhaddislerdir. Şârih der ki Zemahşerî شَامَةٌ [şâmet]i et ben ile tefsîr eylemiştir. Ve شَامَاتُ [Şâmât] Neysâbûr’un nevâhî-i erba’asından bir nahiyedir, merkûmlar oraya mensûblardır. İntehâ. Ve شَامَةٌ [şâmet] Bedende olan siyâh esere denir, leke gibi ki halkî ve 'arızî olur; kezâlik arzda olan câ-be-câ siyâh esere ıtlâk olunur; cem’i شَامٌ [şâm] gelir. Ve siyâh nâkaya denir. Ve 'Arabların “مَا لَهُ شَامَةٌ وَلَا زَهْرَاءُ” dedikleri bu ma’nâdandır ki “مَا لَهُ نَاقَةٌ سَوْدَاءُ وَلَا بَيْضَاءُ” demektir. Ve شَامَةٌ [şâmet] Ayın safhasında olan siyâh lekeye denir ki كَلَفٌ [kelef] ta’bîr olunur. Ve bilâd-ı Şâm hemze ile “ش،أ،م” mâddesinde beyân olundu. Ve إِبْنُ شَامٍ [İbn Şâm] bir muhaddistir, ismi İbrâhîm b. Muhammed b. Ahmed b. Hişâm’dır, شَامٌ [Şâm] mezbûr Hişâm’ın lakabıdır. Ve إِبْنُ الشَّامَةِ [İbnu’ş-Şâmet] Yahyâ es-sekafî’dir ki muhaddistir. Ve zu’ş-Şâme, hâlid b. Ca’fer el-Bermekî lakabıdır, mukaddemâ başında bir büyük hâl olmakla mülakkab olmuştu, kezâlik Muhammed b. 'Ömer b. el-Velîd b. ‘Ukbe’nin lakabıdır. Ve شَامَةُ [Şâmet] Mekke’de bir dağın adıdır, lâkin bu mütekaddimînin tashîfidir, savâb olan شَابَةُ [Şâbet] olmaktır bâ-yı muvahhade ile ve cemî’-i kütüb-i muhaddisînde mîm’le vâki’dir.