(a. i.) : elbisesinden soyma, çıplak bir hâle getirme.

(f. i.) : yaralı, (bkz. : mecruh).

(a. i.) : çıplak bir hale gelme.

(a. s.) : verimsiz, çorak [yer], (bkz. cerda3) .

(a. s.) : 1) tüysüz, kılsız. 2) kısa tüylü [at]. 3) bitki örtüsü olmıyan. 4) cilt 'hastası [deve]. 5) piyâdesiz [süvari].

من tecrit etmek, من soyutlamak. Az kullanılan anlamları ise şunlardır; من sakınmak, على üstüne göndermek, من hakkı almak, من soymak, kabuğunu soymak, من elbisesini çıkarmak, من derisini veya kabuğunu soymak, من yoksun bırakmak, السَّيْفَ kılıcını çekmek, من mahrum etmek, من …den kurtarmak, (n) مِنْ kurtarmak, من (…den hakkı) almak, من (alışkanlık vb.) bırakmak, bırakmak, kılıcı sıyırmak, vermemek, üzerindekileri soymak, kısıtlamak.

Envanter, eski püskü. Az kullanılan anlamları ise şunlardır; deftere kayıtlı eşya, stok kontrolü, yıpranmış.

Soymak, البَضَائِع stok yapmak, mal yığmak, mal ile doldurmak, envantere kaydetmek, müfredat defterine geçirmek, kaydetmek.

Yer otsuz olmak, çoraklaşmak, solmak, atın kılları kısalmak, yere çekirge uğramak.

Çorak arazi, çıplak arazi, çorak yer, çölleşmiş arazi, kuru/çıplak arazi.

Çorak, atlarda harici kemik şişmesi.

Dağlardaki yüksek yerler.

اَلْجَرْدُ [el-cerd] (فَرْدٌ [ferd] vezninde) Bu dahi nebât eseri olmayan mekâna denir, vasf-bi’l-masdardır, yâhûd صَعْبٌ [sa’b] gibi sıfattır; yukâlu: مَكَانٌ جَرْدٌ أَيْ لاَ نَبَاتَ بِهِ Ve bir nesnenin kabuğunu soyup gidermek ma’nâsınadır; yukâlu: جَرَدَ الْعُودَ جَرْدًا مِنَ الْبَابِ اْلأَوَّلِ إِذَا قَشَرَهُ Ve derinin tüylerini yolup koparmak ma’nâsınadır; yukâlu: جَرَدَ الْجِلْدَ إِذَا نَزَعَ شَعْرَهُ Ve bir kimseden bir nesne isteyip memnû’ ve mahrûm olmak, 'alâ-kavlin mes’ûlü ma’a’l-kerâhe verilmek ma’nâsınadır; yukâlu: جَرَدَ الْقَوْمَ إِذَا سَأَلَهُمْ فَمَنَعُوهُ أَوْ أَعْطَوْهُ كَارِهِينَ Ve soyup çıplatmak ma’nâsınadır ki ma’nâ-yı aslîdir; yukâlu: جَرَدَ زَيْدًا مِنْ ثَوْبِهِ إِذَا عَرَّاهُ Ve pamuğu hallâclamak ma’nâsınadır; yukâlu: جَرَدَ الْقُطْنَ إِذَا حَلَجَهُ Ve جَرْدٌ [cerd] Eski libâsa denir, tesmiye-bi’l-masdardır; sevb eskidikte havları dökülüp emles olur; yukâlu: ثَوْبٌ جَرْدٌ وَبُرْدَةٌ جَرْدٌ أَيْ خَلَقٌ Ve جَرْدٌ [cerd] Ferc ve zekerden her birine ıtlâk olunur. Ve kalkana ıtlâk olunur. Ve mâldan bakiyye kalanına ıtlâk olunur. Ve arkaya denir.

اَلْجَرْضُ [el-cerd] (قَرْضٌ [kard] vezninde) Boğmak ve bunaltmak ma’nâsınadır; yukâlu: جَرَضَهُ جَرْضًا مِنَ الْبَابِ اْلأَوَّلِ إِذَا خَنَقَهُ

اَلْجَرَدُ [el-cered] (fethateynle) Aslâ nebât eseri olmayan kır sahrâ ve fezâya denir. Esâs’ın beyânına göre bu mâdde soyunmak ma’nâsına mevzû’dur, ma’ânî-i sâ’ire ondan müteferri’dir. Ve fezâ-yı mezbûre جَرَدٌ [cered] ıtlâkı tesmiye bi’l-masdardır; tekûlu: نَزَلْنَا فِي جَرَدٍ أَيْ فِي فَضَاءٍ بِلاَ نَبَاتٍ Ve جَرَدٌ [cered] Masdar olur, ‘arsa ve mekân nebâttan hâlî olmak ma’nâsına; yukâlu: جَرِدَ الْمَكَانُ جَرَدًا مِنَ الْبَابِ الرَّابِعِ إِذَا كَانَ أَجْرَدَ Ve at ufak tüylü olmak ma’nâsınadır; yukâlu: جَرِدَ الْفَرَسُ إِذَا كَانَ أَجْرَدَ Ve جَرَدٌ [Cered] Benû Temîm bilâdında bir mevzi’ adıdır. Ve جَرَدٌ [cered] Devâbba mahsûs bir 'ayb ismidir. 'Alâ-kavlin bu zâl-ı mu’ceme iledir ki art siniri şişkin olmaktır. Ve جَرَدٌ [cered] Çekirgeyi çok yemekten kurdeşeni dedikleri giciğe mübtelâ olmak ma’nâsınadır; yukâlu: جَرِدَ الرَّجُلُ إِذَا شَرِيَ جِلْدُهُ مِنْ أَكْلِ الْجَرَادِ

اَلْجَرِيضُ [el-cerîd] (أَمِيرٌ [emîr] vezninde) Boğaza durmuş tükrüğe denir. Ve gam ve gussadan kinâye olur; ve minhu’l-meselu: hحَالَ الْجَرِيضُ دُونَ الْقَرِيضِh Ya’nî “Gussa ve endûh şi’r önüne siper oldu.” قَرِيضٌ [karîd] شِعْرٌ [şi’r] ma’nâsınadır. Kelâm-ı mezbûru Cevşen b. kunfuz tekellüm eyledi. Pederi kunfuz kavmi beyninde şâ’iriyyetle mümtâz idi, vaktâ ki Cevşen birkaç yaşına bâlig oldukta lehcesinde emâre-i belâgat hiss eylemekle kendisine gâlib olmak havfından katle ta’lîk ile mezbûru şi’r söylemekten men’ eyledi. Vaktâ ki meblag-ı ricâle bâlig oldukta derûnunda eş’âr-ı kesîre cevelân eylemeğe başlayıp lâkin katlinden havfla izhâr eyleyemez idi. Encâm-ı kâr bu gussa ile bîmâr ve müşrif-i mevt oldukta kunfuz ser-i bâlînine gelip keyfiyyetine muttali’ olunca “Ba’de’l-yevm şi’r söylemeğe sana izn verdim, katl vehmini derûnundan ihrâc eyle” dedikte, Cevşen kelâm-ı mezbûru îrâd eyledi; bir husûs önüne bir ‘â’ik ve mâni’ hulûl eyledikte darb olunur. Ve جَرِيضٌ [cerîd] Magmûm ve tâsa-nâk adama denir; yukâlu: رَجُلٌ جَرِيضٌ أَيْ مَغْمُومٌ Cem’i جَرْضَى [cerdâ] gelir, مَرْضَى [merdâ] gibi.

اَلْجَارُودُ [el-cârûd] (فَاعُولٌ [fâ’ûl] vezninde ki ebniye-i mübâlagadandır) Be-gâyet kurak seneye ıtlâk olunur ki her yeri nebât eserinden mücerred ede; yukâlu: سَنَةٌ جَارُودٌ أَيْ مُقْحِطَةٌ يَعْنِي تُجَرِّدُ النَّبَاتَ Ve uğursuz şûm-kadem kimseye ıtlâk olunur ki uğradığı yeri hayrdan hâlî eder ola; yukâlu: رَجُلٌ جَارُودٌ أَيْ مَشْؤُومٌ يَعْنِي مُجَرَّدُ الْخَيْرِ بِشُؤْمِهِ Ve جَارُودٌ [Cârûd] Ashâbdan Bişr b. 'Amr el-'Abdî lakabıdır. جُرْدٌ [curd] marazına uğramış develerini alıp dayılarına firâr eylemekle maraz-ı mezbûr dayılarının develerine sirâyetle cümlesi helâk olmağın جَارُودٌ [Cârûd] ile telkîb eylediler. Ve جُرْدٌ [curd] (cîm’in zammıyla) Bir marazdır ki develerin tüylerini ve derilerini kavlayıp kıpkızıl eti zâhir olur ve ekserî helâk olur.

اَلْجُرْدُ [el-curd] (cîm’in zammıyla) Bu dahi içlerinde piyâde olmayan süvârî bölüğüne ıtlâk olunur; yukâlu: خَيْلٌ جَرِيدَةٌ وَجُرْدٌ أَيْ لاَ رَجَّالَةَ فِيهَا

vn. A stripping, baring, denuding.

s. 1. The privities. 2. A naked back. 3. A detachment or body of cavalry.

vn. A being or becoming bare, nude.

a. (fem. جردە) Bare of vegetation.

s. For A. جرید cerîd, q. v.

a. pl. of اجرد and جردا 1. Hairless, smooth-bodied. 2. Shorthaired (horses). 3. Bare of vegetation. 4. (Camels) affected with a virulent and fatal cutaneous disease. 5. (Cavalry) without infantry.

اَلْجَرْدُ [el-cerd] (cîm’in fethi ve râ’nın sükûnuyla) Gövdede ufacık kabarcıklar çıkmak, çekirge yemeden; yukâlu: جَرَدَ الرَّجُلُ جَرْدًا مِنَ الْبَابِ الثَّانِي إِذَا شَرِيَ مِنْ أَكْلِ الْجَرَادِ Ve شَرَا [şerâ] şîn-i mu’ceme ve râ-i mühmele ile bedende sivilceler çıkmak.

اَلْجَرَدُ [el-cered] (fethateynle) Şol fezâdır ki onun nebâtı olmaya. Ve جَرَدٌ [Cered] Bilâd-ı Temîm’de bir mevzi’in ismidir.

اَلْجَرِدُ [el-cerid] (cîm’in fethi ve râ’nın kesriyle) Kezâlik çekirge yemeden karnı ağrıyan kimse.

(جَ رَ) (ص.) زخمی، مجروح.

(جَ) (اِ.) تخت پادشاهی.

(~.) (اِ.)پرنده‌ای کبود رنگ که پیوسته در کنار آب نشیند، خرچال.

(~.) [ ع. ] (اِ.)
۱- زمین هموار بی گیاه.
۲- جامه کهنه ؛ ج. جرود.

(جَ رِ) [ ع. ] (ص.) بی گیاه.

(جُ) [ ع. ] (اِ.) ج. اجرد؛ بی مویان، خرد مویان، کوتاه مویان.