الشَّطْءُ [eş-şat’] (şîn’in fethi ve tâ’nın sükûnuyla) Hurmâ ağacının ve ekinin tâze yarıp çıkan filizlerine denir, ‘alâ-kavlin hâssaten ekinin yaprağına denir. Cem’i شُطُوءٌ [şutû’] gelir şîn’in ve tâ’nın zammıyla; yukâlu: بَدَا شَطْءٌ وَهُوَ فِرَاخُ النَّخْلِ وَالزَّرْعِ أَوْ وَرَقُهُ ve minhu kavluhu ta’âlâ: ﴿كَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْئَهُ﴾ الآية Ve شَطْءٌ [şat’] ve شُطُوءٌ [şutû’] (قُعُودٌ [ku’ûd] vezninde) Masdar olur, hurmâ ağacı yâhûd ekin tâze filiz çıkarmak ma’nâsınadır; yukâlu: شَطَأَ الزَّرْعُ وَالنَّخْلُ شَطْئًا وَشُطُوءًا مِنَ الْبَابِ الثَّالِثِ إِذَا أَخْرَجَ الشُّطُوءَ Ve شَطْءُ الشَّجَرِ [şat’u’ş-şecer] Ağacın etrâfından sürüp çıkan filizlere ve fidanlara denir ki ağacın kuvvetine mâni’ olur diye kat’ ederler, ağacın gülleri ta’bîr olunur. Cem’i أَشْطَاءٌ [eştâ’] gelir hemzenin fethiyle. Ve شَطْءُ النَّهْرِ [şat’u’n-nehr] Çayın kıyısına ve kenârına denir; yukâlu: قَعَدَ فِي شَطْءِ النَّهْرِ أَيْ فِي شَطِّهِ Cem’i شُطُوءٌ [şutû’] gelir. Ve شَطْءٌ [şat’] Kıyı sıra yürümek ma’nâsınadır; yukâlu: شَطَأَ الرَّجُلُ شَطْئًا إِذَا مَشَى عَلَى شَطْءِ النَّهْرِ Ve davarın sırtına pâlân vurmak ma’nâsınadır; yukâlu: شَطَأَ النَّاقَةَ إِذَا شَدَّ عَلَيْهَا الرَّحْلَ Ve cimâ’ eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: شَطَأَ امْرَأَتَهُ إِذَا جَامَعَهَا Ve davara ağır yük yükletmekle bastırmak ma’nâsınadır; yukâlu: شَطَأَ الْبَعِيرَ بِالْحِمْلِ إِذَا أَثْقَلَهُ Ve yük götürmek husûsunda dayangan ve kavî ve tüvânâ olmak ma’nâsınadır; yukâlu: شَطَأَ الرَّجُلُ بِالْحِمْلِ إِذَا قَوِيَ عَلَيْهِ Ve yere bırakmak ve yabana atmak ma’nâsınadır; yukâlu: شَطَأَتِ الأُمُّ بِهِ إِذَا طَرَحَتْهُ Ve kahr eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: شَطَأَ فُلاَنًا إِذَا قَهَرَهُ

اَلصَّتْءُ [es-sat’] (sâd’ın fethi ve tâ’nın sükûnuyla) Bir mühim nesneye teveccüh etmek; yukâlu: صَتَأَ لِلشَّيْءِ صَتْئًا إِذَا صَمَدَ لَهُ