(a. i.) : 1) kuvvet, takat, güç. 2) Allah’ın ezelî gücü. 3) varlık, zenginlik. 4) Allah yapısı. 5) ehliyet, kabiliyet. bî-kudret : kuvvetsiz, iktidarsız, takatsiz. Yed-i kudret : Allah’ın, yaradanın eli. Zî-kudret : zengin. 6) erkek adı.

is. ar. 1. Kuvvet, tâkat, iktidâr: kudretim yetmiyor; kudretim yoktur. 2. Hakk Teâlâ hazretlerinin her şeye kâdir olması, kâinâtı kaplamış olan kuvvet-i ezeliyyesi: kudret-i İlâhiyye; yed-i kudretten çıkmış. 3. Sun’-ı İlâhî, tabîat, insan eli karışmaksızın vücuda gelen şeylerin menba’ ve masdarı: kudretten insan şeklinde bir taş; kudret helvası = benî İsrâil’e semâdan inen menn ve ağaçlarda hâsıl olan bir madde. Kudret hamamı = sıcak maden suyu, banya, ılıca, kaynarca. Kudret topu = gök gürlemesi, ra’d. 4. İktidâr-ı mâli, servet, gınâ, zenginlik: ashâb-ı kudretten bir zât. 5. Ehil ve muktedir olma: kudret-i ilmiyye, kudret-i edebiyye.

اَلْكَدَارَةُ [el-kedâret] (خَسَارَةٌ [hasâret] vezninde) ve اَلْكَدَرُ [el-keder] (fethateynle) ve اَلْكُدُورُ [el-kudûr] ve اَلْكُدُورَةُ [el-kudûret] (kâf’ların zammıyla) ve اَلْكُدْرَةُ [el-kudret] (kâf’ın zammı ve dâl’ın sükûnuyla) Bir nesne bulanık olmak ma’nâsınadır ki safvet mukâbilidir; yukâlu: كَدَرَ الْمَاءُ مَثَلاً وَكَدِرَ وَكَدُرَ كَدَارَةً وَكَدَرًا وَكُدُورًا وَكُدُورَةً وَكُدْرَةً مِنَ الْبَابِ الثَّانِي وَالرَّابِعِ وَالْخَامِسِ نَقِيضُ صَفَا Ve ‘inde’l-ba’z كُدْرَةٌ [kudret] kâf’ın zammıyla, renkte olmağa mahsûstur ki karamtık boz ve kül rengi olmaktır. Ve كُدُورَةٌ [kudûret] mâ’ ve 'ayn ve ma’îşette ve كَدَرٌ [keder] cümlesinde isti’mâl olunur.

s. 1. Power; might; ability; means. 2. Omnipotence.

اَلْقُدْرَةُ [el-kudret] Bir nesneye kâdir olmak.

اَلْقُدْرَانُ [el-kudrân] (kâf’ın zammı ve dâl’ın sükûnuyla) Kezâlik kâdir olmak; yukâlu: قَدَرْتُ عَلَى الشَّيْء أَقْدِرُ قُدْرَةً وَقُدْرَانًا مِنَ الْبَابِ الثَّانِي وَقَدِرْتُ عَلَيْهِ مِنَ الْبَابِ الرَّابِعِ لُغَةٌ فِيهِ أَيْضًا عَلَى رِوَايَةِ ابْنِ السِّكِّيِتِ Ve قُدْرَةٌ [kudret] Gınâ ma’nâsına da gelir; yukâlu: رَجُلٌ ذُو قُدْرَةٍ أَيْ ذُو يَسَارٍ Ve اَلْإِنْقِدَارُ [el-inkidâr] (hemzenin kesri ve nûn’un sükûnuyla) Bir nesne takdîr olunana muvâfık gelmek; yukâlu: قَدَرْتُ عَلَيْهِ الثَّوْبَ قَدْرًا فَانْقَدَرَ أَيْ جَاءَ عَلَى الْمِقْدَارِ