اَلْبِدْعُ [el-bid’] (bâ’nın kesriyle) Evvel olan ya’nî yeniden hâdis olan nesneye denir; yukâlu: شَيْءٌ بِدْعٌ إِذَا كَانَ أَوَّلاً يَعْنِي أَوَّلَ مُحْدَثٍ Kâle’ş-şârih ve minhu kavluhu ta’âlâ: ﴿قُلْ مَا كُنْتُ بِدْعًا مِنَ الرُّسُلِ﴾h أَيْ مَا كُنْتُ أَوَّلَ مَنْ أُرْسِلَ Ve بِدْعٌ [bid’] Nâdân kimseye denir; yukâlu: رَجُلٌ بِدْعٌ أَيْ غُمْرٌ Gûyâ ki nev’-i insân beyninde yeni ihdâs olunmuştur. Ve etine dolgun bedene ıtlâk olunur, gûyâ ki ‘âdet-i bedenden ziyâde dolgunlukla muhdestir; yukâlu: بَدَنٌ بِدْعٌ أَيْ مُمْتَلِئٌ Ve ‘ilm ve şecâ’at ve şerâfet makûlesi evsâfta gâyet-i dereceye bâlig adama ıtlâk olunur, gûyâ ki ecnâs ve envâ’ından vasf-ı mezkûr ile munkatı’ ve muhdestir; yukâlu: رَجُلٌ بِدْعٌ أَيْ غَايَةٌ فِي كُلِّ شَيْءٍ وَذَلِكَ إِذَا كَانَ عَالِمًا أَوْ شُجَاعًا أَوْ شَرِيفًا Ve بِدْعٌ [bid’] lafzının cem’leri أَبْدَاعٌ [ebdâ’] ve بُدُعٌ [budu’] gelir, عُنُقٌ [‘unuk] vezninde. Mü’ennesi بِدْعَةٌ [bid’at]tir; cem’i بِدَعٌ [bida’]dır, عِنَبٌ ['ineb] vezninde.

اَلْبِدْعُ [el-bid’] (bâ’nın kesri ve dâl’ın sükûnuyla) Yeni hâdis olan nesne. Ve بِدْعٌ [bid’] İhdâs eden kimseye dahi derler; yukâlu: فُلَانٌ بِدْعٌ فِي هَذَا الْأَمْرِ أَيْ بَدِيعٌ

اَلْبِضْعُ [el-bid’] (bâ’nın kesri ve dâd’ın sükûnuyla ve ba’zı 'Arab bâ’yı meftûh eder) Üç 'adedden dokuza varınca isti’mâl olunur; tekûlu: بِضْعُ سِنِينَ وَبِضْعَةَ عَشَرَ رَجُلًا وَبِضْعَ عَشْرَةَ امْرَأَةً Ve kaçan ki lafz عَشَرَةٌ [‘aşeret]i tecâvüz etse بِضْعٌ [bid’] isti’mâli gider, ya’nî بِضْعٌ وَعِشْرُونَ denmez.