(a. s. nûr’dan) : 1) nurlu, parlak, (bkz. : ziyâ-dâr). 2) ışıklı cisim; cisimlenmiş nur. 3) Güneş, (bkz. : Âftâb, Hûrşîd, Mihr, Şems).

sıf. ar. s. Neyyire. [nûr’dan sıfm.] Nurlu, parlak, ziya-dâr, münîr. ≡ iz. ar. Cism-i münevver, nûr-ı mücessem: اعظم نير neyyir-i a’zam = güneş, şems ≡ t: نيرين neyyireyn = şems ve kamer, ay ile güneş.

اَلنَّيْرُ [en-neyr] (سَيْرٌ [seyr] vezninde) Câmeye sincef eylemek ma’nâsınadır; tekûlu: نِرْتُ الثَّوْبَ نَيْرًا مِنَ الْبَابِ الثَّانِي إِذَا جَعَلْتَ لَهُ نِيرًا

اَلنِّيرُ [en-nîr] (nûn’un kesriyle) Kamış ve iplik ve ibrîşim destesine denir. Ve sevb sincefine denir, عَلَمُ الثَّوْبِ ['alemu’s-sevb] ma’nâsına, Fârisîde tırâz-ı câme derler; cem’i أَنْيَارٌ [enyâr]dır. Ve bezin saçağına denir, هُدْبٌ [hudb] ma’nâsına ve argacına denir, لُحْمَةٌ [luhmet] ma’nâsına. Ve çiftçi âlâtından cümle edevâtıyla boyunduruğa denir ki hey’et-i mecmû’ası olacaktır; cem’i أَنْيَارٌ [enyâr]dır ve نِيرَانٌ [nîrân]dır nûn’un kesriyle. Ve yolun bir cânibine ve sadrına, 'alâ-kavlin câddesinde kesret-i sülûktan uzun uzadı yarık şeklinde olan tarîkaya denir; yukâlu: أَخَذُوا نِيرَ الطَّرِيقِ أَيْ جَانِبَهُ وَصَدْرَهُ أَوْ هُوَ أُخْدُودٌ وَاضِحٌ فِيهِ Ve نِيرٌ [Nîr] Bagdâd kazâsında bir karye adıdır; muhaddisînden Ebû Ca’fer Ahmed b. 'Abdullâh oradandır. Ve Benî gâdire yurdunda bir dağın ismidir.

a. (fem. نیرە) Very bright and luminous; hence, s., a bright star; (dual نیران obl. نیرین) the sun or the moon.

s. (pl. انیار) 1. (pl. also نیران) A yoke with its subsidiary appliances. 2. A fringe or border. 3. The woof of cloth. 4. A skein of yarn; a bundle of reeds. 5. A track; a rut.

(نَ یِّ) [ ع. ] (ص.)
۱- نور دهنده.
۲- روشن، منور.