(a. s. rekz’den) : rekz-olunmuş, dikilmiş.

Merkez, sağlam yer, karakol, makam, odak, yer, görev. Az kullanılan anlamları ise şunlardır; konum, mansıp, odak noktası, mevki, dikkati toplayan şey, mekan, statü, yerleşim yeri, sorumluluk, durum. pozisyon, duruş, seviye, sosyal/ ekonomik statü, karargah, istasyon, idari kısım üssü, sosyal/ ekonomik konum, dairenin merkezi, başkent, mevzi, santra, telefon santrali, derece, merkez büro/ şube, rütbe, iş yeri, ana menşe.

Yoğunlaşmış, yoğun, konsantre. Az kullanılan anlamları ise şunlardır; toplanmış, sabitlenmiş, bir merkez çevresinde toplanmış.

Tek noktada toplayan.

iz. ar. cm: merâkiz. [rekz’den im.] 1. Bağlı olduğu halde dönerek bir dâire teşkil eden şeyin merbût bulunduğu sütûn veya milin rekz olunduğu yani saplandığı mahal. 2. Dâire veya kürenin tam ortasında bulunan nokta ki muhît-i dâirenin veya sath-ı kürenin her noktasından müsâvî bu‘d ve mesâfede bulunur: merkez-i dâire; merkez-i arz. 3. Ale’l-ıtlâk orta, vasat: şehrin merkezi. 4. Bir hükümdar veya vali ve hâkim vesâirenin mahall-i ikâmeti ve makarrı ki, hükmü oradan etrafa yayılır: merkez-i saltanat, merkez-i hilâfet-i uzmâ; merkez-i vilâyet, nâhiye merkezi; ordu merkezi. 5. Şu‘abât ve mülhakâtı bulunan bir dâirenin umûmî idârehânesi, mürâcaat-gâhı: bu vapur kumpanyasının sigorta şirketinin merkezi nerededir? Duhan rejisinin her vilâyette bir merkezi vardır. 6. Bir kasabanın veya şehrin bir mahalle ve semtinin umûr-ı inzibâtiyyesi merci‘i olan karakolhâne veya zâbıta dâiresi: gece gezen kol, şüphe çağrıştıran serserileri merkeze götürür; merkeze mürâcaat etmek iktizâ etti. 7. tr. Yol, hâl, sûret: sizin re’yiniz, tahkîkâtınız ne merkezdedir? Onun da ifâdesi bu merkezdeydi.

اَلْمَرْكَزُ [el-merkez] (مَقْعَدٌ [mak’ad] vezninde) Dâ’irenin hâkk-ı vasatına ıtlâk olunur ki nokta-i dâ’ire ta’bîr olunur; yukâlu: زَاغَ الْفِرْجَارُ مِنَ الْمَرْكَزِ أَيْ وَسَطِ الدَّائِرَةِ Ve bir adamın mevzi’ ve karâr-gâhına ıtlâk olunur; yukâlu: حَلَّ فُلاَنٌ بِمَرْكَزِهِ أَيْ مَوْضِعِهِ وَمَحَلِّهِ Ve 'askerin me’mûr oldukları makarr ve ârâm-gâhlarına ıtlâk olunur; yukâlu: إِنَّ الْجُنْدَ أَخْلَوْا مَرْكَزَهُمْ أَيْ حَيْثُ أُمِرُوا أَنْ يَلْزَمُوهُ

s. (pl. مراكز) 1. A place where a spear, etc., is driven into the ground to stand. 2. A centre; a central city of a government; a central office, etc. 3. The first point of an astrological arc. (See مراكز).

اَلْمَرْكَزُ [el-merkez] (mîm’in ve kâf’ın fethiyle) Dâ’irenin ortası. Ve مَرْكَزٌ [merkez] Bir kimsenin durduğu yere dahi derler; yukâlu: أَخَلَّ فُلَانٌ بِمَرْكَزِهِ إِذَا أَخَلَّ فِي مَحَلِّهِ