(a. i.) : yalan söyleme, yalan, (bkz. : dürûg). (“sıdk” karşılığı]

iz. ar. Yalan, hilâf, dürûğ: irtikâb-ı kizb etmek; söylediği söz kizb-i mahzdır.

اَلْكَذِبُ [el-kezib] (zâl-ı mu’eme ile كَتِفٌ [ketif] vezninde) ve اَلْكِذْبُ [el-kizb] (kâf’ın kesriyle) ve اَلْكَذْبَةُ [el-kezbet] (kâf’ın fethi ve âhirde hâ’yla) ve اَلْكِذْبَةُ [el-kizbet] (kâf’ın kesriyle) ve اَلْكِذَابُ [el-kizâb] (كِتَابٌ [kitâb] vezninde) ve اَلْكِذَّابُ [el-kizzâb] (جِنَّانٌ [cinnân] vezninde) Yalan söylemek ma’nâsınadır; yukâlu: كَذَبَ الرَّجُلُ كَذِبًا وَكِذْبًا وَكَذْبَةً وَكِذْبَةً وَكِذَابًا وَكِذَّابًا مِنَ الْبَابِ الثَّانِي إِذَا أَخْبَرَ بِخِلاَفِ مَا هُوَve yukâlu: كُذِبَ الرَّجُلُ عَلَى بِنَاءِ الْمَجْهُولِ إِذَا أُخْبِرَ بِالْكَذِبِ Ya’nî yalan söz ile aldanıldıkta.

اَلْكُظُوبُ [el-kuzûb] (zâ-yı mu’ceme ile وُجُودٌ [vucûd] vezninde) Semizlikten tulum gibi dolup kabarmak ma’nâsınadır; yukâlu: كَظَبَ الرَّجُلُ كُظُوبًا مِنَ الْبَابِ اْلأَوَّلِ إِذَا امْتَلَأَ سِمَنًا

vn. & s. A speaking falsely; a falsehood, a lie.

s. pl. of كاذب Liars.

اَلْكِذْبُ [el-kizb] (kâf’ın kesri ve zâl’ın sükûnuyla) ve اَلْكَذِبُ [el-kezib] (kâf’ın fethi ve zâl’ın kesriyle) Yalan söylemek; yukâlu: كَذَبَ كِذْبًا وَكَذِبًا مِنَ الْبَابِ الثَّانِي Ve كَذِبٌ [kezib] Vücûb ma’nâsına da gelir. Ve fi’l-hadîsi: “ثَلَاثَةُ أَسْفَارٍ كَذَبْنَ عَلَيْكُمْ” İbnu’s-Sikkît eyitti: gûyâ ki كَذَبْنَ bu makâmda kelime-i igrâdır, ya’nî عَلَيْكُمْ بِهِ pes bu şol kelime-i nâdiredir ki 'alâ-hilâfi’l-kıyâs gelmiştir. Ve 'Ömer’den radıyallâhu 'anhu rivâyet olunmuştur ki “كَذَبَ عَلَيْكُمُ الْحَجُّ” buyurmuştur; ey: وَجَبَ Ahfeş eyitti: اَلْحَجُّ sûretâ merfû’dur ammâ hakîkatte mansûbdur, zîrâ murâd hacca emrdir, nitekim أَمْكَنَكَ الصَّيْدُ derler, egerçi murâd إِرْمِهِ demektir. Ve كَذِبٌ [kezib] Eğlenmek ma’nâsına da gelir; yukâlu: مَا كَذَبَ فُلَانٌ أَنْ فَعَلَ كَذَا وَكَذَا أَيْ مَا لَبِثَ

اَلْكُذُبُ [el-kuzub] (zammeteynle) كَذُوبٌ [kezûb]un cem’idir; صَبُورٌ [sabûr] ile صُبُرٌ [subur] gibi; ve minhu kare’e ba’zuhum: “وَلَا تَقُولُوا لِمَا تَصِفُ أَلْسِنَتُكُمُ الْكُذُبُ” (النحل 116) فَجَعَلَهُ نَعْتًا لِلْأَلْسِنَةِ

اَلْكُذَّبُ [el-kuzzeb] (kâf’ın zammı ve zâl’ın teşdîdiyle) كَاذِبٌ [kâzib]in cem’i. Mislu: اَلرَّاكِع [er-râki’] ve رُكَّع [rukka’].