d. Kopkolay. Madde-i ânifeye bak.

اَلْقَوْبُ [el-kavb] (صَوْبٌ [savb] vezninde) Yeri kazmak ma’nâsınadır. Şârihin beyânına göre değirmice kazmağa mahsûstur; yukâlu: قَابَ اْلأَرْضَ يَقُوبُ قَوْبًا إِذَا حَفَرَ Ve kuş yavru çıkarmak için yumurtasını yarmak ma’nâsınadır; yukâlu: قَابَ الطَّائِرُ بَيْضَتَهُ إِذَا فَلَقَهَا Ve korkup kaçmak ma’nâsınadır; yukâlu. قَابَ الرَّجُلُ إِذَا هَرَبَ Ve yakın olmak ma’nâsına olmakla azdâddan olur; yukâlu: قَابَ إِلَيْهِ إِذَا قَرُبَهُ Mü’ellif gerçi bunu azdâddan add eyledi, lâkin fi’l-hakîka beynlerinde şibh-i tezâd vardır.

اَلْكُوبُ [el-kûb] (kâf’ın zammıyla) Kulpu olmayan kûzeye ya’nî destîye denir; 'alâ-kavlin hortumu ya’nî ibrîk gibi emziği olmayan destîye denir, Türkîde dahi küp denir. Cem’i أَكْوَابٌ [ekvâb] gelir; yukâlu: لاَ يَزَالُ مَعَهُ كُوبُ الْخَمْرِ وَهُوَ كُوزٌ لاَ عُرْوَةَ لَهُ أَوْ لاَ خُرْطُومَ لَهُ

اَلْقُوَبُ [el-kuveb] (صُرَدٌ [surad] vezninde) Yumurta kabuklarına denir. قُوَبَةٌ [kuvebet] müfredidir.

اَلْقَوْبُ [el-kavb] (kâf’ın fethi ve vâv’ın sükûnuyla) Yeri müdevver kazmak; yukâlu: قُبْتُ الْأَرْضَ أَقُوبُهَا إِذَا حَفَرْتَ فِيهَا حُفْرَةً مُقَوَّرَةً أَيْ مُدَوَّرَةً Ve قَوْبٌ [kavb] Kuş yumurtasın yarmağa dahi derler; yukâlu: قَابَ الطَّائِرُ بَيْضَهُ أَيْ فَلَقَهُ

اَلْقُوَبُ [el-kuveb] (kâf’ın zammı ve vâv’ın fethiyle) قُوَبَاءُ [kuvebâ’]nın cem’idir. Ve gâh olur ki قُوَبَاءُ [kuvebâ’]nın vâv’ın sâkin kılarlar vâv üzerine hareketi sakîl görüben. Ve vâv sâkin kılındıkta müzekker olup munsarıf olur. Ve bunda yâ harfi قِرْطَاسٌ [kirtâs]a ilhâk için gelmiştir. Ve hemze yâ’dan münkalibdir. Ve İbn Sikkît eyitti: Kelâm-ı ‘Arabda فُعْلَاءُ [fu’lâ’] vezni üzere ki mazmûmetü’l-fâ’ sâkinetü’l-‘ayn olup elif-i memdûde ile ola, iki kelimeden gayrı gelmemiştir: biri خُشَّاءُ [huşşâ’]dır. Ve خُشَّاءُ [huşşâ’] hâ’nın zammı ve şîn’in teşdîdiyle kulak ardında olan yumruca kemiktir. Ve biri dahi قُوبَاءٌ [kûbâ’]dır. İbn Sikkît eyitti: Bunların ikisinde dahi asl ‘ayn’ın tahrîkidir ki خُشَّاءُ [huşâ’]da asl خُشَشَاءُ [huşeşâ’]dır. Ve قُوبَاءٌ [kûbâ’] asl قُوَبَاءُ [kuvebâ’]dır. Sâhib-i asl Cevherî eyitti: Benim katımda مُزَّاءُ [muzzâ’] dahi mîm’in zammıyla ve zâ’nın teşdîdiyle خُشَّاءُ [huşşâ’] gibidir ki bu dahi aslında مُزَزَاءُ [muzezâ’] idi, ‘ayn’ın fethiyle ve مُزَّاءُ [muzzâ’] eşribeden bir nev’dir. Pes o kimse ki قُوَبَاءُ [kuvebâ] dedi vâv’ın hareketiyle, tasgîrinde قُوَيْبَاءُ [kuveybâ’] dedi ve o kimse ki قُوبَاءٌ [kûbâ’] dedi vâv’ın sükûnuyla, tasgîrinde قُوَيْبِيٌّ [kuveybiyy] dedi.