(a. i.) : bir şeyin içyüzünü araştırma, arama.

Sınav, muayene, kontrol, inceleme, imtihan, test, deneme. Az kullanılan anlamları ise şunlardır; sınama, yoklama, soruşturma, tahlil, analiz, teftiş, irdeleme, mastar anlamları için fiile bak, tetkik, araştırma.

اَلْفَحْصُ [el-fahs] (fâ’nın ve hâ-yı mühmelenin sükûnuyla) Bir şey’in iç yüzünü eşeleyip gereği gibi teftîş eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: فَحَصَ عَنْهُ فَحْصًا مِنَ الْبَابِ الثَّالِثِ إِذَا بَحَثَ عَنْهُ Ve yağmur yerin yüzünü sıyırıp toprağını devirmek ma’nâsına müsta’meldir; yukâlu: فَحَصَ الْمَطَرُ التُّرَابَ إِذَا قَلَبَهُ Ve sür’at eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: فَحَصَ فُلاَنٌ إِذَا أَسْرَعَ Ve çocuğun ön dişleri oynamak ma’nâsınadır; yukâlu: فَحَصَ الصَّبِيُّ إِذَا تَحَرَّكَتْ ثَنَايَاهُ Ve bağırtlak kuşu toprağı eşinip yuva edinmek ma’nâsınadır; yukâlu: فَحَصَ الْقَطَا التُّرَابَ إِذَا اتَّخَذَ فِيهِ أُفْحُوصًا Ve فَحْصٌ [fahs] Mutlakan sâkin olacak mevzi’e denir. Ve فَحْصٌ [Fahs] Magrib’de birkaç mevzi’e denir ki izâfetle müte’ayyen olurlar. فَحْصُ طُلَيْطِلَةَ [Fahsu tuleytilet] ve فَحْصُ أُكْشُونِيَةَ [Fahsu Ukşûniyet] ve فَحْصُ إِشْبِيلِيَّةَ [Fahsu İşbîliyyet] ve فَحْصُ الْبَلُّوطِ [Fahsu’l-Bellût] ve فَحْصُ الْأَجَمِّ [Fahsu’l-Ecemm] ve فَحْصُ سُورَنْجِينَ [Fahsu Sûrencîn] dedikleri mevâzi’dir.

s. (pl. فحوص) 1. A level tract. 2. A place inhabited or cultivated by man. 3. The space fronting God’s throne in heaven.

vn. & s. 1. A bird’s hollowing out the ground in order to nestle down. 2. An investigating; investigation.

اَلْفَحْصُ [el-fahs] (fâ’nın fethi ve hâ’nın sükûnuyla) Bir nesneyi sorup teftîş etmek.

(فَ حْ) [ ع. ]
۱- (مص م.) کاویدن، جستجو کردن.
۲- (اِمص.) کاوش، جستجو.