(a. i.) : 1) kaşla gözle işaret, göz kırpma. 2) münafıklık etme, koğulama.

Göz kırpmak. Az kullanılan anlamları ise şunlardır; yoklamak, işaret vermek, dokunmak, الجَرَسَ zile basmak, عَلَى، بِ iftira etmek.

Göz işareti, göz kırpma, alay.

iz. ar. 1. Gözle işâret, göz kırpma: bir gamz-ı dilberâne ile. 2. Koğulama, si‘âyet, gammâzlık, münâfıklık: gamz-ı düşman.

اَلْغَمَزُ [el-gamez] (fethateynle) Za’îf ve nâ-tüvân kişiye denir; yukâlu: رَجُلٌ غَمَزٌ أَيْ ضَعِيفٌ Ve deve sâ’ir mevâşî makûlesi mâlın döküntülerine ve alçaklarına denir.

اَلْغَمْزُ [el-gamz] (gayn’ın fethi ve mîm’in sükûnuyla) Bir adamı parmakla yâhûd el ile dürter gibi çimdikleyip sıkmak ma’nâsınadır; yukâlu: غَمَزَهُ غَمْزًا مِنَ الْبَابِ الثَّانِي شِبْهُ نَخَسَهُ Ve göz ile yâhûd göz kapağını kapamak ile yâ kaş ile işâret eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: غَمَزَهُ بِالْعَيْنِ وَالْجَفْنِ وَالْحَاجِبِ إِذَا أَشَارَهُ بِهَا Ve bir adamı si’âyet eylemek ma’nâsına müsta’meldir; yukâlu: غَمَزَ بِالرَّجُلِ إِذَا سَعَى بِهِ شَرًّا Ve bir insânın yâ bir hayvânın marazı yâhûd 'aybı âşikâr olmak ma’nâsına müsta’meldir; yukâlu: غَمَزَ دَاؤُهُ أَوْ عَيْبُهُ إِذَا ظَهَرَ Ve davarın bir tarafa ayağı aksıyıp yekemek ma’nâsınadır; yukâlu: غَمَزَتِ الدَّابَّةُ إِذَا مَالَتْ مِنْ رِجْلِهَا أَيْ ظَلَعَتْ Ve hayvânın semizliğini bilmek için arkasını el ile belleştirip yoklaştırmak ma’nâsınadır; yukâlu: غَمَزَ الْكَبْشَ إِذَا غَبَطَهُ

اَلْغَمَزُ [el-gamez] (fethateynle) Mâlın döküntüsü رُذَالُ الْمَالِ [ruzâlu’l-mâl] ma’nâsına. Ve غَمَزٌ [gamez] Recül-i za’îfe dahi derler, merd-i nâ-tüvân ma’nâsına.

اَلْغَمْزُ [el-gamz] (gayn’ın fethi ve mîm’in sükûnuyla) Bir nesneyi eliyle sıkmak. Ve göz kıpmağa dahi derler; yukâlu: غَمَزْتُهُ بِعَيْنِي Kâlallâhu ta’âlâ: ﴿وَإِذَا مَرُّوا بِهِمْ يَتَغَامَزُونَ﴾ (المطففين 30) Ve halkı birbirine koğlamağa dahi derler. Ve غَمْزٌ [gamz] Davar yürürken yelmeğe dahi derler, lengîden ma’nâsına. Ve bu takrîrden fehm olunur ki sâhib-i surâh’ın غَمْزٌ [gamz] “nişânden be-zemîn” dediği sehv-i mahz olur, zîrâ mezbûr “nişânden be-zemîn” kelâmını Cevherî’nin غَمَزْتُ الشَّيْءَ بِيَدِي dediğin tefsîr mahallinde zikr etmiştir. Ve eger ma’nâ-yı müstakil olursa Cevherî’nin zikr ettiği belki 'âmme-i ehl-i lügat zikr ettiği ma’nâlardan hâric olur.

(غَ مْ زْ) [ ع. ]
۱- (مص ل.) با چشم و ابرو اشاره کردن.
۲- سخن چینی کردن.
۳- (مص م.) آشکار کردن راز کسی.
۴- (اِ.) ناز و کرشمه.