(a. i.) : 1) ümran, bayındırlık, (bkz. : ma’muriyyet). 2) yoksullara yiyecek dağıtılmak üzere kurulmuş olan hayır evi.

اَلْعَمَرُ [el-'amer] (fethateynle) ve اَلْعَمْرُ [el-'amr] (خَمْرٌ [hamr] vezninde) ve اَلْعُمْرُ [el-'umr] ('ayn’ın zammıyla) ve اَلْعَمَارَةُ [el-'amâret] (أَمَارَةٌ [emâret] vezninde) Çok zaman yaşayıp kalmak ma’nâsınadır ki mu’ammer olmak ta’bîr olunur; yukâlu: عَمِرَ الرَّجُلُ وَعَمَرَ عَمَرًا وَعَمْرًا وَعُمْرًا وَعَمَارَةً مِنَ الْبَابِ الرَّابِعِ وَالْأَوَّلِ وَالثَّانِي إِذَا بَقِيَ زَمَانًا أَيْ طَوِيلاَ Ve mu’ammer eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: عَمَرَهُ اللهُ أَيْ أَبْقَاهُ Ve bir adama bir nesneyi 'ömrü vechile ya’nî kendisinin yâhûd o adamın müddet-i hayâtına ta’lîkle bahş ve i’tâ eylemek ma’nâsınadır; tekûlu: عَمَرْتُهُ إِيَّاهُ إِذَا جَعَلْتَهُ لَهُ عُمُرَهُ أَوْ عُمُرَكَ Ve عَمَارَةٌ ['amâret] ve عُمُورَةٌ ['umûret] ('ayn’ın zammıyla) Bir adam mâlına ve hânesine mülâzemet eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: عَمَرَ الرَّجُلُ مَالَهُ وَبَيْتَهُ عَمَارَةً وَعُمُورَةً إِذَا لَزِمَهُ Ve عَمَارَةٌ ['amâret] Bir adamın mâlı onup âbâdân ve firâvân olmak ma’nâsınadır; yukâlu: عَمَرَ الْمَالُ نَفْسُهُ وَعَمُرَ وَعَمِرَ عَمَارَةً مِنَ الْبَابِ اْلأَوَّلِ وَالْخَامِسِ وَالرَّابِعِ إِذَا صَارَ عَامِرًا أَيْ كَثِيرًا وَافِرًا Ve عَمَارَةٌ ['amâret] Baş kisvetine denir, takye ve kalensüve gibi. Ve عَمَارَةٌ ['amâret] Kabîleden küçüğe denir ki murâd kabîleden münşa’ib olan küçük kâbile olacaktır; 'ayn’ın kesriyle de câ’izdir. 'Alâ-kavlin hayy-ı 'azîm ya’nî kabîleden küçük ve batndan büyük olup kendi başlarına konup göçer olan çokluk cemâ’attir, Türkmenler boy ta’bîr ederler. Ve شَعْبٌ [şa’b] mâddesinde beyân olunmuştu ki رَأْسٌ [re’s] ve شَعْبٌ [şa’b] ba’dehu قَبِيلَةٌ [kâbîlet] ba’dehu عَمَارَةٌ ['amâret] ondan بَطْنٌ [batn] ve ondan فَخِذٌ [fehiz] ıtlâk olunur. Ve عَمَارَةٌ [‘amâret] Beyne’l-‘Arab şol murassa’ ve müzeyyen ruk’aya denir ki ser-gerde-i kavm ü kabîle olan adamın kendilerine mahsûs sâyebânlarına ‘alâmet-i riyâset için terkî’ olunur, gûyâ ki şemse-i hayme-i vüzerâ’ menzilinde olur. Ve عِمَارَةٌ [‘imâret] Tahiyyet ve teslîm ma’nâsınadır. Fi’l-asl “’ömrün uzun olsun” diye du’â’ ma’nâsına olup ba’dehu mutlak tahiyyet ve teslîmde isti’mâl olundu; عَمَارٌ ['amâr] dahi bu ma’nâyadır hâ’sız. Ve عَمْرٌ ['amr] (خَمْرٌ [hamr] vezninde) ve عَمَارَةٌ ['amâret] Savm ve salât gibi Hak ta’âlâ dergâhına 'ibâdet eylemek ma’nâsına müsta’meldir ki i’mâr-ı dîn eylemektir; yukâlu: عَمَرَ رَبَّهُ عَمْرًا وَعَمَارَةً إِذَا عَبَدَهُ وَصَلَّى وَصَامَ

s. 1. A state of populous and industrial well-being in house, city, or state; good condition; also, the means and signs of well-being; as, inhabitants, cattle, buildings, cultivation, etc. 2. The act of building or repairing a house, etc., or or improving a land or a country. 3. (pl. عمائر) A building of any kind; especially, a public government building. 4. A kitchen for the distribution of food to the poor.

(عِ رَ) [ ع. عماره ]
۱- (مص م.) بنا کردن، آباد کردن.
۲- (اِمص.) آبادانی، تعمیر.
۳- (اِ.) ساختمان. ج. عمارات.