اَلرُّومُ [er-Rûm] (kezâlik râ’nın zammı ve meddiyle) Bir tâ’ifedir ki onlar Rûm b. ‘Îsû b. İshâk evlâdıdır; yukâlu: رُومِيٌّ وَرُومٌ مِثْلُ زِنْجِيٍّ وَزِنْجٍ Pes vâhidle cem’ beyninde fark yâ’-i müşeddede iledir, nitekim تَمْرٌ [temr]le تَمْرَةٌ [temret] beyninde fark hâ iledir.

Bir nevi sert içki.

اَلرَّوْمُ [er-revm] (نَوْمٌ [nevm] vezninde) ve اَلْمَرَامُ [el-merâm] (mîm’in fethiyle) Taleb eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: رَامَهُ يَرُومُهُ رَوْمًا وَمَرَامًا إِذَا طَلَبَهُ Ve رَوْمٌ [revm] Kulağın yumuşağına denir; zammla da lügattır; yukâlu: أَصَابَ رَوْمَ أُذُنِهِ أَيْ شَحْمَتَهُ Ve ehl-i tecvîd ıstılâhında رَوْمُ الْحَرَكَةِ [revmu’l-hareket] kelimede olan gizlice hareke-i muhteleseden ‘ibârettirve bu إِشْمَامٌ [işmâm]dan ekserdir, zîrâ إِشْمَامٌ [işmâm]da hareke istimâ’ olunur, her ne denli hafiyye ve muhtelese ise de beyne beyne olan hemzenin harekesi gibi, hemân harekeye işâret olur, el-hâsıl dürüst hareke değildir; yukâlu: وَقَفَ الْقَارِئُ عَلَى الرَّوْمِ وَهِيَ حَرَكَةٌ مُخْتَلَسَةٌ مُخْتَفَاةٌ وَهِيَ أَكْثَرُ مِنَ الْإِشْمَامِ لِأَنَّهَا تُسْمَعُ Ve مَرَامٌ [merâm] Matlab ma’nâsına gelir; yukâlu: هُوَ بَعِيدُ الْمَرَامِ أَيِ الْمَطْلَبِ

اَلرَّوْمُ [er-revm] (râ’nın fethi ve vâv’ın sükûnuyla) Taleb etmek; tekûlu: رُمْتُ الشَّيْءَ أَرُومُهُ رَوْمًا إِذَا طَلَبْتَهُ Ve رَوْمُ الْحَرَكَةِ [revmu’l-hareket] ki Sîbeveyhi zikr etmiştir, kelimenin evvel şol gizli hareketidir ki nev’-i tahfîfiyle hâsıl olurve إِشْمَامٌ [işmâm]dan ekserdir, zîrâ hareket üslûbundadır, istimâ’ olunur, her ne denli muhtelese ise de ya’nî hafî ise de beyne beyne olunan hemzenin hareketi gibi. Ve Bârî ta’âlâ ﴿شَهْرُ رَمَضَانَ﴾ (البقرة، 185) dediği kavli gibi ihfâ ile kırâ’at eden kimse katında ki bu takdîrce râ’nın hareketi muhtelese olur. Ve râ’-i evveli sâkin kılınmak câ’iz değildir, zîrâ râ’dan evvel hâ sâkindir, pes sâkineyn hâlet-i vaslda cem’ olmak lâzım olur, onlardan evvel harf-i lîn olmaksızın ve bu hod kelâm-ı ‘Arabda vâki’ olmamıştır ve geri bunculayındır ﴿إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ﴾ (الحجر، 9) kavli ve ﴿أَمَّنْ لَا يَهِدِّي﴾ (يونس، 35) kavli ve ﴿يَخِصِّمُونَ﴾ (يس، 49) kavli ve bunlara benzer her ne var ise. Ve Ferrâ’nın ﴿شَهْرُ رَمَضَانَ﴾ kavlinde ve bunun emsâlinde idgâm olunmuştur dedikleri mu’teber değildir, zîrâ mâ-nahnu fîhten gaflete râci’ olur. Ve şol kimse ki ihtilâs-ı hareket câ’iz olmayan yerde sâkineyn beynin cem’ etti, o hatâ etti, kırâ’at-ı hamza gibi, Bârî ta’âlânın ﴿فَمَا اسْطَاعُوا﴾ (الكهف، 97) dediği kavlinde, zîrâ sîn-i إِسْتِفْعَالٌ [istif’âl]in vechen mine’l-vücûh tahrîki câ’iz değildir.

اَلرُّومُ [er-Rûm] (râ’nın zammıyla) Nev’-i insândan bir sınf ve tâ’ifedir ki Rûm b. 'Îsû b. İshâk ‘aleyhi’s-selâm neslinden münşa’iblerdir. Ve رُومٌ [Rûm] lafzı cem’ olur, müfredinde رُومِيٌّ [Rûmiyy] denir, زَنْجٌ [zenc] ve زَنْجِيٌّ [zenciyy] gibi; yukâlu: رَجُلٌ رُومِيٌّ وَهُمْ رُومٌ

i. [fr. rhum] Çavdardan ve şeker kamışıyla sâir bazı mevâddan taktîr ve istihsâl olunan sert bir müskir.

(a.) : 1) Romalı. 2) Arap ilinden başka ilden olan kimse. 3) Anadolu. 4) Osmanlı. Mollâ-yi Rûm : Mevlânâ Celâlüddîn-i Rûmî).

(a. i.) : 1) meram, maksat. 2) kelimede sükûndan ayırdedilemiyecek derecede gizli ve belirsiz olan hareke.

i. Bu isim an asıl Romalılara verilip, sonra Roma’nın ikiye inkısâmında (Bizans) cihetine münhasır kalmıştır. Orta Asya hâlkı el-yevm Anadolu’ya bu nâmı ıtlâk ediyorlar; “monla -molla-yı Rum” ve “Celâleddîn-i Rûmî” gibi tabîrler bu itibârladır. bizce ise bu isim yalnız yeni Rum cinsiyetine mahsustur: Rum kavmi, Rum karısı, Rum lisânı; Rum mezhebi = Şark kilisesi, Ortodoks mezhebi.

s. A half-pronounced vowel sound, used in critically reciting the Qur’an.