خَلَا [halâ] (hâ’nın fethi ve elifin kasrıyla) Şol kelimedir ki onunla istisnâ olunur ve mâ-ba’dini gâh mansûb eder ve gâh mecrûr eder; tekûlu: جَاؤُونِي خَلَا زَيْدًا Kelime-i خَلَا [halâ]yı fi’l kılıp tahtında fâ’il-i müstetir kılmakla gûyâ ki خَلَا مَنْ جَاءَنِي مِنْ زَيْدٍ demiş olursun ammâ kaçan خَلَا زَيْدٍ desen cerrle.Ba’zı nahviyyîn onu harf-i cerr i’tibâr eyler حَاشَا menzilesinde ve ba’zı masdar i’tibâr edip mâ-ba’dine muzâftır der. Ammâ خَلَا [halâ]nın mâ-ba’dinde nasbdan gayrı câ’iz olmaz,جَاؤُونِي مَا خَلَا زَيْدًا dersin. Bu sûrette خَلَا [halâ] kelime-i مَا [mâ]ya sıla olup fâ’ili tahtında müstetir olur ve مَا [mâ] masdariyye olmağın te’vîl-i masdarda olup جَاؤُونِي خُلُوَّ زَيْدٍ ma’nâsına olur, bi-ma’nâ جَاؤُونِي وَقْتَ خُلُوِّهِمْ مِنْ زَيْدٍ Ve 'Arabların “إِفْعَلْ ذَلِكَ وَخَلَاكَ ذَمٌّ” dedikleri kavllerinde خُلُوٌّ [huluvv] سُقُوطٌ [sukût] ma’nâsınadır, ya’nî “Sen onu işlemeden gam çekme ki zemmden berîsin.”