a. pl. of حنیك Intelligent.

اَلْحَنَكُ [el-hanek] (fethateynle) Kuşun burnu, minkâr ma’nâsına; yukâlu: أَسْوَدُ مِثْلُ حَنَكِ الْغُرَابِ Ve حَنَكٌ [hanek] İnsândan ve gayrıdan enek altına dahi derler, mâ-taht-ı zekan ma’nâsına.

اَلْحُنْكَةُ [el-hunket] ve اَلْحُنْكُ [el-hunk] (hâ’ların zammıyla) ve اَلْحِنْكُ [el-hink] (hâ’nın kesriyle) İsmdir, tecribe-i ahvâl sebebiyle 'akl ve fikrin metânet ve istihkâmına denir.

a. Possessed of sobriety, judgment, as the effect of age and experience; intelligent, sage.

vn. Age’s sobering a man; sobriety (of age).

اَلْحَنْكُ [el-hank] (hâ’nın fethi ve nûn’un sükûnuyla) Yavaşımak için davarın ağzına yavaşa vurmak ma’nâsınadır; yukâlu: حَنَكَ الْفَرَسَ حَنْكًا مِنَ الْبَابِ الثَّانِي وَالْأَوَّلِ إِذَا جَعَلَ فِي فِيهِ الرَّسَنَ Ve bir nesneyi gereği gibi fehm ve itkân eylemek ma’nâsınadır; yukâlu: حَنَكَ الشَّيْءَ إِذَا فَهِمَهُ وَأَحْكَمَهُ Ve hurmâ makûlesini ağızda ezip parmakla küçük çocuğun damağına çalmak ma’nâsınadır, gerek ibtidâ ta’âma alıştırmağa başladıkta olsun ki ebe kadınlar ağız açma ta’bîr ederler ve gerek alıştıktan sonra olsun; yukâlu: حَنَكَ الصَّبِيَّ إِذَا مَضَغَ تَمْرًا أَوْ غَيْرَهُ فَدَلَكَهُ بِحَنَكِهِ Ve bir adam mu’ammer olmakla takallübât-ı kesîre tecribesi re’y ve endîşesini ve 'akl ve rüşdünü metîn ve üstüvâr kılmak ma’nâsınadır; yukâlu: حَنَكَتِ السِّنُّ فُلَانًا إِذَا أَحْكَمَتْهُ التَّجَارِبُ Bu ma’nâda fethateynle de lügattır.

iz. ar. tş. Ağız tavanı, damak.

(a. i.) : anat. damak, ağız tavanı.

اَلْحَنَكُ [el-hanek] (fethateynle) Ağzın iç yüzünden sakf-ı a’lâsının iç yüzüyle çene kemiklerinin önlerinin uçlarından aşağıca olan ‘uzva denir ki murâd ağzın tamâmen sakf-ı a’lâsıdır, Fârisîde kâm ve Türkîde damak ta’bîr olunur. Ba’zı nüshada أَوِ الْأَسْفَلُ vâki’ olmakla ona göre أَوْlafzı tenvî’ olur ki ağzın sakf-ı esfeline de حَنَكٌ [hanek] denir yâhûd vâv nüshasına göre وَالْأَسْفَلُ مِنْ طَرَفِ مُقَدَّمِ اللَّحْيَيْنِ mefhûmundan murâd sakf-ı esfel olur ki sakf-ı a’lâya ve sakf-ı esfele de حَنَكٌ [hanek] denir. Ve bu pek mülâyimdir, zîrâ lisânımızda yukarısına üst damak ve aşağısına alt damak ta’bîri vardır, lâkin Zemahşerî, Esâs’ta ve Mukaddimetu’l-Edeb’de وَهُوَ سَقْفُ أَعْلَى الْفَمِ 'unvânıyla tasrîh eylemekle tercemede bu ma’nâ takdîm olundu. Ve حَنَكٌ [hanek] lafzının cem’i أَحْنَاكٌ [ahnâk]tır. Ve حَنَكٌ [hanek] Göçer ulu ulusa denir ki uğradıkları yerleri ra’y ederek giderler; yukâlu: هُمْ حَنَكٌ وَأَحْنَاكٌ أَيْ جَمَاعَةٌ يَنْتَجِعُونَ بَلَدًا يَرْعَوْنَهُ Ve şol küçük ve yüksek tepelere ıtlâk olunur ki küfegi taşı gibi yumuşak ve ak taşlık ola. Ve bu ıtlâk حَنَكٌ [hanek] sakf-ı a’lâya olunduğunu te’yîd eder. Ve حَنَكٌ [hanek] Yemen’de 'Avâlik kabîlesi yurdunda bir vâdî adıdır. Ve muhaddisînden 'Âmir-i Isfahânî lakabıdır. Ve حَنَكُ الْغُرَابِ [haneku’l-gurâb] Karganın minkârına, 'alâ-kavlin siyâhlığına ıtlâk olunur.

s. 1. The roof of the mouth, the palate. 2. The floor of the mouth, the mucous membrane lining the floor of the mouth. 3. A bird’s beak.